Μαίρη Χατζάκη: Το Δεσποτικό στην Αθήνα

Έκθεση φωτογραφίας στην Ελληνοαμερικανική Ένωση - Διάρκεια έκθεσης : 11 Φεβρουαρίου – 2 Μαρτίου 2019

Συνέντευξη της Μαίρης Χατζάκη στη Ζέτα Τζιώτη

Από τα πρώτα λεπτά της συνομιλίας μας με την κυρία Μαίρη Χατζάκη κατάλαβα ότι πρόκειται για έναν άνθρωπο με λαχτάρα για ζωή, αγάπη για την φύση και πάθος για την φωτογραφία. Σοβαρή, μετρημένη, άνθρωπος να εμπιστευτείς, με καλλιτεχνικές ευαισθησίες. Αυτά τα χαρακτηριστικά προφανώς εκτίμησαν και οι άνθρωποι στο Δεσποτικό, την έκαναν κομμάτι της ζωής τους και την άφησαν να τους καταγράψει και να τους φωτογραφίσει.

Η Μαίρη Χατζάκη άφησε την Αθήνα για την Αντίπαρο το 2002 για επαγγελματικούς λόγους και από το 2012, με αγάπη για τον πολιτισμό αλλά και για το νησί, είναι υπεύθυνη της Αίθουσας Τέχνης Αντί και μέλος του Φωτογραφικού Κύκλου. Το 2013 συνίδρυσε το μη κερδοσκοπικό Διεθνές Σωματείο Φωτογραφίας & Τέχνης Αντιπάρου, το οποίο διοργανώνει κάθε καλοκαίρι το Antiparos International Photo Festival στο Κάστρο του νησιού.

Η φωτογραφικές της δράσεις για το Δεσποτικό και οι αρχαιολογικές εργασίες ξεκίνησαν το 2015 , ενώ το 2017 ξεκίνησε επιμελημένη φωτογράφιση για την προβολή τους.

Η έκθεση με τίτλο  «Οι άνθρωποι του Δεσποτικού», εγκαινιάστηκε την Δευτέρα 11 Φεβρουαρίου 2019, στις 19:00, στην Γκαλερί Χατζηκυριάκος-Γκίκας της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης (Μασσαλίας 22, Αθήνα) και θα διαρκέσει μέχρι και τις 2 Μαρτίου 2019.

Τα εγκαίνια της έκθεσης πλαισίωσε η διάλεξη του Γιάννου Κουράγιου, Αρχαιολόγου Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, Υπουργείο Πολιτισμού και Διευθυντή Ανασκαφής Δεσποτικού Αντιπάρου, ο οποίος διευθύνει τις εργασίες ανασκαφής και αναστήλωσης στον αρχαιολογικό χώρο του Δεσποτικού και είναι ιδιαίτερα επεξηγηματική για τις φωτογραφίες της έκθεσης. Πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε στο αμφιθέατρο της οδού Μασσαλίας.

Στην έκθεση, η φωτογράφος παρουσιάζει φωτογραφικές καταγραφές των μαρμαρογλυπτών κατά την ώρα εργασίας για την αποκατάσταση των αρχαίων μνημείων στη νησίδα Δεσποτικό. Το Δεσποτικό, η αρχαία Πρεπέσινθος, βρίσκεται δίπλα στην Αντίπαρο και, όπως αποκαλύπτουν οι ανασκαφές, τα ερείπια των μνημείων ανήκουν σε ιερό -πιθανώς της Άρτεμης και του Απόλλωνα- που είχε πανελλήνια ακτινοβολία στον αρχαίο κόσμο.

-Μετά τα εγκαίνια στην Ελληνοαμερικανική Ένωση η έκθεση θα ταξιδέψει στις ΗΠΑ, για να παρουσιαστεί στο Ελληνικό Προξενείο της Νέας Υόρκης στις 10/10/2019.

Σημειώνουμε ότι ο κατάλογος που συνοδεύει τις δύο εκθέσεις εκδίδεται από τον Εκδοτικό Οίκο Μέλισσα με την ευγενική αρωγή του Κοινωφελούς Ιδρύματος Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (Κ.Ι.Κ.Π.Ε.).

Η επιμελήτρια της έκθεσης, Λουΐζα Καραπιδάκη, σημειώνει χαρακτηριστικά: «Οι φωτογραφικές αποτυπώσεις της Χατζάκη εξυμνούν την υλική και την άυλη πλευρά του έργου των ανθρώπων. Τα φωτογραφικά τεκμήρια, παρά τις δυσκολίες του πονήματος της «ζωντανής» φωτογραφίας, έχουν μια μοναδική ποιότητα, τόσο σε ό,τι αφορά τη γωνία της λήψης, όσο και στη γενικότερη αισθητική που εκπέμπουν.

Ως δείγματα καταγραφικής φωτογραφίας επιδιώκουν να φωτίσουν για τον θεατή αθέατες και άγνωστες πλευρές ενός επίμοχθου και σχεδόν ασύλληπτου έργου, αυτού της αποκατάστασης ενός αρχαίου μνημείου.

Με κεντρικό σημείο αναφοράς τον άνθρωπο και την ανθρώπινη δραστηριότητα, η φωτογράφος έχει καταφέρει να αποδώσει όλη την ουσία, χωρίς υπέρβαση της πραγματικότητας, χωρίς να υστερεί το έργο της σε διαύγεια και αισθητική και κυρίως χωρίς να ξεφύγει από τη θεματική στοχοθέτησή της, να κάνει γνωστό απ’ άκρη σ’ άκρη στον κόσμο το Δεσποτικό».

-Πως ξεκινήσατε τη φωτογραφία;

Θυμάμαι τα συναισθήματα βλέποντας τις παλιές κιτρινισμένες με υπέροχη ασπρόμαυρη εκτύπωση, οικογενειακές φωτογραφίες. Σεβασμός για την τέχνη του φωτογράφου που αποτυπώνει και διασφαλίζει την ιστορία των ανθρώπων για τις επόμενες γενιές. Συγκίνηση για τα πρόσωπα που ίσως γνωρίσαμε και ίσως όχι, για όσα ανήκουν στο παρελθόν και στο παρόν. Θαυμασμός για ένα περιβάλλον οικείο ή όχι, σίγουρα ενδιαφέρον, που μας γίνεται γνωστό, το βλέπουν τα μάτια μας, για να το φυλάξει ο νους μας.

Ξεκίνησα συστηματικά να φωτογραφίζω μετά η εμπειρία μου από την φωτογράφιση έργων του Χρόνη Μπότσογλου από τον σπουδαίο, Στέλιο Σκοπελίτη και εγώ σαν βοηθός, εκείνες τις λίγες ημέρες που έβλεπα και άκουγα, εμπειρίες και συμβουλές.

Ανεξίτηλος στη μνήμη μου μένει ο Φωτογραφικός Κύκλος στην Τσακάλωφ, οι μαύροι εξωτερικοί τοίχοι αυτού του θεϊκού χώρου που ξεχώριζε τότε και που μου πρόσφερε γνώσεις. Ξεχωρίζει πάντα, λόγω του μοναδικού Πλάτωνα Ριβέλλη, των ανθρώπων που είναι αφοσιωμένοι στην φωτογραφία και στον Κύκλο, των πολλών δραστηριοτήτων που ομορφαίνουν την ζωή μας.

Στην Αντίπαρο από το 2002, φωτογράφιζα καταρχάς για να καλύψω ανάγκες τις δουλειάς μου που μόνο με φωτογραφίες  και emails μπορούσα.  Kαι έγινε η απαραίτητη, καλή, δημιουργική μου παρέα, η ψυχαγωγία μου και η χαρά μου, συχνά η ευεργετική συγκίνησή μου.

-Ποια η αγαπημένη σας θεματική στη φωτογραφία;

Οι άνθρωποι. Κοντινά πλάνα των προσώπων, των εκφράσεων, των συναισθημάτων, να μάθω ποιοι πραγματικά είναι , τι τους χαρακτηρίζει περισσότερο. Πιο μακρινά για να καταγράψω το ενδιαφέρον περιβάλλον τους, πού βρίσκονται, να γράψω κι εγώ ιστορία ενός  χώρου που έχει ενδιαφέρον για πολλούς λόγους, για διαφορετικούς θεατές.

Τα μαγικά που συμβαίνουν, όταν ανακαλύπτεις ότι κάτι άλλο πιο σπουδαίο και ενδιαφέρον υπάρχει καταγεγραμμένο αντί του «πρωταγωνιστικού». Και καταλαβαίνεις γεγονότα και μαθαίνεις από τις στάσεις και τις ματιές.

-Υπήρξε κάποια «συμβουλή», κάποιο moto που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη δουλειά σας;

Του Στέλιου Σκοπελίτη:  «πάρε την κάμερα, βγες έξω και φωτογράφιζε»

Του Πλάτωνα Ριβέλλη:  «τι σε ενδιαφέρει από όλο αυτό που βλέπεις; Αυτό; Πέσε επάνω»

-Πως εστιάσατε στη μαρμαρογλυπτική;

Οι εργασίες στο Δεσποτικό, η συναίσθηση του μεγαλείου της ανασκαφής και αναστήλωσης του Ναού, oι Άνθρωποι με τα το τόσο ενδιαφέρον παρουσιαστικό τους, με την θαυμάσια συμπεριφορά, με την μεταξύ τους εξαιρετική συνεργασία, με την προσήλωσή τους στην σπουδαία δουλειά τους με συνάρπασαν.

Τους ευγνωμονώ γιατί μου επέτρεψαν στην κυριολεξία να τους γνωρίσω. Η φωτογράφιση ήρθε φυσικά, απλά. Με εμπιστεύτηκαν, δεν με έβλεπαν καν. Ήμουν εκεί γιατί με «άφησαν», με την έννοια της παραχώρησης. Να τους τριγυρίζω και να τους καταγράφω. Μου «χαρίστηκαν»! Τους αγάπησα και τους αγαπώ! Με σεβασμό και έγνοια. Να προσέχουν. Να είναι καλά. Να προοδεύουν. Να εκπληρώνουν  τα όνειρά τους. Να δημιουργούν. Και να το νοιώθουν σίγουρο ότι εγώ για εκείνους, ότι μπορώ, όσο μπορώ.

Το βιβλίο είναι για τον Γιάννο Κουράγιο, την Ίλια Νταϊφά, τον Γιώργο Παλαμάρη, τον Βαγγέλη Χατζή, τον Γιαννούλη Σκάρη, τον Χρήστο Μπληγιάννο, τον Γιώργο Κοντονικολάου, τον Λουκά Ιωάννου, τον Παναγιώτη Ζεστανάκη, τον Γουλιέλμο Ορεστίδη.

-Πως προέκυψε το βιβλίο;

Από ένα επιφώνημα « τι βιβλικές φυσιογνωμίες!!!»

Από μία ιδέα « φωτογραφική έκθεση με  αυτούς τους Ανθρώπους,  θα είχε μεγάλη επιτυχία στην Νέα Υόρκη»

Από μία προτροπή «μου αρέσουν πολύ οι φωτογραφίες που δημοσίευσες, έλα και συνέχισε, πάρε αυτό το email και προσπάθησε να γίνει η έκθεση»

Από την καλή θέληση του φίλου που προχώρησε την ιδέα στο να γίνει πραγματικότητα.

Από την στήριξη του Αρχαιολόγου  και την «προστασία» που μου πρόσφερε.

Από την θετική ανταπόκριση του Ελληνικού Προξενείου στη Νέα Υόρκη

Από τον ενθουσιασμό και την ευγενική αρωγή του ΚΙΚΠΕ

Από το  θετικό ενδιαφέρον  της Επιμελήτριας να το αναλάβει και από την καθοριστική συνεργασία της.

-Ποιοι αισθάνεστε ότι σας βοήθησαν στην ολοκλήρωση αυτού του βιβλίου;

Αισθάνομαι τον ενθουσιασμό τους και την  έμπρακτη εμπιστοσύνη που μου έδειξαν  και με βοήθησαν να πραγματοποιηθεί το βιβλίο, ο καθένας με τον τρόπο του και με την εξαιρετική συνεργασία  τους. Οι Άνθρωποι πλέον της Αθήνας, που πραγματοποίησαν την έκδοση του βιβλίου είναι:

Η  Αγγελική Παπαδοπούλου, Το Διοικητικό Συμβούλιο του KIKΠΕ (Κοινωφελές Ιδρύμα Κοινωνικού & Πολιτιστικού Έργου), Η Ιστορικός Τέχνης Λουίζα Καραπιδάκη, Η Αθηνά Ραγιά  «Εκδόσεις ΜΕΛΙΣΣΑ», Η Μαριάννα Πόγκα &  ο Χρίστος Σιμάτος, Ο Κώστας  Κωστόπουλος  & το Τυπογραφείο Γ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

-Που σκοπεύετε να ταξιδέψετε την έκθεση αυτή;

Στο πλαίσιο πάντα της προβολής του Δεσποτικού, με την  πολύτιμη  παρουσία  του Αρχαιολόγου, Γιάννου Κουράγιου  και με την απαραίτητη συνεργασία της επιμελήτριας του βιβλίου και των εκθέσεων Λουίζας  Καραπιδάκη , υπάρχει ήδη πρόγραμμα.

 Το Προξενείο της Νέας Υόρκης  θα την φιλοξενήσει τον ερχόμενο Οκτώβριο.

Το σωματείο «Οι Φίλοι της Πάρου» στις Βρυξέλλες

Το Διεθνές Σωματείο Φωτογραφίας & Τέχνης  στην Αντίπαρο σε συνεργασία με την Αίθουσα Τέχνης «αντί».

Ενδιαφέρουσες  προοπτικές υπάρχουν να ταξιδέψει, πάντα  με τον Γιάννο Κουράγιο και την Λουΐζα Καραπιδάκη, σε 3 ευρωπαϊκές πρωτεύουσες , στην Θεσσαλονίκη και στις Κυκλάδες.

Είμαι υπερήφανοι ότι οι συνεργάτες μας είναι από τους καλύτερους της Ελλάδας!  Εξαιρετικές εκτυπώσεις από τον καταξιωμένο Γιώργο Μαρίνο και το Idololab με την συνεργασία της Σόφης Πάνου. Ο φημισμένος  Κώστα Καρασαββίδης  κατασκεύασε και επιμελήθηκε  τις κορνίζες των φωτογραφιών . Και οι δύο χρησιμοποίησαν εξαιρετικής ποιότητας υλικά για την καλύτερη απόδοση και παρουσίαση των φωτογραφιών, ώστε να έχει επιτυχία η έκθεσή τους.

-Μένετε μόνιμα στην Αντίπαρο και «κρατάτε» με μεράκι και αγάπη την γκαλερί «Αντί». Πόσο δύσκολο και πόσο ευτυχές είναι αυτό το γεγονός για σας;

Επιτυχία είναι ότι λειτουργεί η Αίθουσα από το 2012 μέχρι σήμερα.

Την στηρίζουν οι καλλιτέχνες που εκθέτουν κάθε χρόνο, λαμπρά ονόματα των Καλών Τεχνών κυρίως της Ελλάδας. Δείχνοντας εμπιστοσύνη σε εμάς,  θέλοντας να δείξουν την δουλειά τους  τα καλοκαίρια και στην διάσημη πλέον Αντίπαρο των Κυκλάδων, νοιώθουν όμορφα ! Πολλοί δημιουργούν έργα ειδικά για την Αντίπαρο και για τις διαστάσεις αυτής της μικρής Αίθουσας στην είσοδο του Κάστρου.  

Γνωρίζοντας το νησί οι ίδιοι και οι φιλότεχνοι που τους ακολουθούν από την Ελλάδα και το εξωτερικό, το αγαπούν . Μεγάλη χαρά για μας!  Επίσης, μεγάλη ανταπόδοση και στήριξη έχουμε  από τους καλούς μας φίλους  και  από τους φιλότεχνους που ζουν στην Αντίπαρο και στην Πάρο που πρώτα  από όλα θέλουν να υπάρχει αυτός ο χώρος, τον ονομάζουν χώρο πολιτισμού και στέκι όπου γίνονται ενδιαφέρουσες συναντήσεις και πολιτιστικές συζητήσεις με καλή διάθεση, δημιουργικές ιδέες  και χαρά.

Ξεπερνούμε οικονομικές και άλλες δυσκολίες, λόγω αυτής της μεγάλης χαράς και επίγνωσης ότι προσφέρουμε στην κοινωνία του νησιού και στον ποιοτικό τουρισμό του, ποιοτική πολιτιστική ψυχαγωγία.  

Γκαλερί Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Ελληνοαμερικανική Ένωση (Μασσαλίας 22, Αθήνα)

Διάρκεια έκθεσης : 11 Φεβρουαρίου – 2 Μαρτίου 2019

Ώρες λειτουργίας

Δευτέρα – Παρασκευή: 12:00 – 21:00, Σάββατο: 10:30 – 14:30, Κυριακή κλειστά

Είσοδος ελεύθερη

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα axianews στο φύλλο της 16/2/2019