Μιχάλης Μακρουλάκης: “Πορτραίτα της θάλασσας του Αιγαίου”

Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη

Την θαλασσινή αύρα της Σύρου μεταφέρει αυτούσια στα έργα του, ο ζωγράφος Μιχάλης Μακρουλάκης που επικεντρώνει την έμπνευση του στη θάλασσα με τις τόσο διαφορετικές όψεις της. Τα θαλασσινά πορτραίτα του εικαστικού, τα τόσο αληθοφανή, προκαλούν τον θεατή, να βουτήξει μέσα τους.

Οι θάλασσες του Μιχάλη Μακρουλάκη αποπνέουν την θερινή αύρα και φέρνουν το γαλάζιο του Αιγαίου στα μάτια μας. Ακόμα και όταν σκάνε και αφρίζουν πάνω σε σκληρά βράχια ή παραδίδονται γαλήνιες σε ηλιόλουστες αμμουδιές ασκούν απαράμιλλη γοητεία. Μια αποκαλυπτική αποκρυπτογράφηση της θάλασσας, τόσο ζωντανή, σαν φωτογραφία. Ο καλλιτέχνης, από την κατοικία του στη Σύρο, απάντησε με «θαλασσινή» διάθεση στις ερωτήσεις μας.

– Κύριε Μακρουλάκη, έχετε ασχοληθεί με την τοπιογραφία και συγκεκριμένα με την ρεαλιστική απεικόνιση του ελληνικού τοπίου και της θάλασσας. Πως οδηγηθήκατε σ’αυτό;

Αγαπώ την θάλασσα, γι αυτό και επέλεξα να ζω στη Σύρο. «Κομμάτια»  θάλασσας υπήρχαν πάντα στα έργα μου, όμως ήταν αυτές οι θάλασσες ήταν ήρεμες, χωρίς να σημαίνουν κάτι ιδιαίτερο. Ίσως δεν με είχε συνεπάρει τόσο παλαιότερα, γιατί δεν την καταλάβαινα. Περνώντας ώρες κοντά της, αποφάσισα να ασχοληθώ μ’ αυτή.

“Δύσκολο για μένα είναι, ό,τι δεν μ’ αρέσει. Αν μ’ αρέσει και με ερεθίζει κάτι αφιερώνομαι σ’ αυτό, το αγαπώ και δεν βλέπω καμία δυσκολία. Απλά χαίρομαι το αποτέλεσμα”

– Έχετε αποτυπώσει κάθε μικρή λεπτομέρεια του αφρού, του κύματος, του βράχου. Μοιάζει πολύ δύσκολη και χρονοβόρα αυτή η δουλειά. Συναντήσατε δυσκολία σ’αυτήν τη θεματολογία;

Δύσκολο για μένα είναι, ό,τι δεν μ’ αρέσει. Αν μ’ αρέσει και με ερεθίζει κάτι αφιερώνομαι σ’ αυτό, το αγαπώ και δεν βλέπω καμία δυσκολία. Απλά χαίρομαι το αποτέλεσμα.

– Πόσο χρόνο χρειάζεστε, για να ολοκληρώσετε ένα έργο σας;

Κάθε έργο μου, μου «παίρνει» τρία τέρμινα… Δουλεύω μικρά και μεγαλύτερα έργα και τα δημιουργώ με αγάπη για το ελληνικό τοπίο και την θάλασσα.

“Ο Τσαρούχης ήταν δάσκαλός μου με την ευρεια έννοια”

-Η θάλασσα στα έργα σας είναι αποτυπωμένη πολύ ζωντανά, ρεαλιστικά, φωτογραφικά, θα έλεγα. Ποιες είναι οι επιρροές σας;

Πιστεύω, ότι οι φωτογραφίες που βλέπετε, αδικούν τα έργα. Θεωρώ, ότι οι πίνακες μου δεν έχουν φωτογένεια. Στην πραγματικότητα είναι πιο ζωντανοί. Εγώ δεν σπούδασα επισήμως ζωγραφική. Δεν πήγα στην Σχολή Καλών Τεχνών για ζωγράφος. Σπούδασα σκηνογραφία, ενδυματολογία και θέατρο. Την πρώτη μου δουλειά, τα πρώτα μου σκηνικά, μου τα έδωσε ο Κουν. Τα τέσσερα πρωτοποριακά μονόπρακτα, θυμάμαι, την άνοιξη του 1963. Το καλοκαίρι της ίδιας χρονιά σκηνογράφησα το πρώτο ελληνικό μιούζικαλ στο θέατρο του Βασιλικού Κήπου με τον θίασο Μπουρνέλη, που είχε το Ακροπόλ. Καταπληκτικό μιούζικαλ, συμμετείχαν ο Μαλούχος, ο Κωνσταντίνος, ο Φιλιππίδης…. Πολλοί γνωστοί κωμικοί και δεν θυμάμαι και ποιοι άλλοι. Έχουν περάσει πολλά χρόνια εξάλλου. Πιτσιρίκος εγώ, 23 χρονών τότε.

Από το 1959 δούλευα με τον Τσαρούχη, φίλος της μητέρας μου. Τον θαύμαζα ιδιαίτερα και τον εκτιμούσα πολύ. Ο Τσαρούχης ήταν δάσκαλός μου με την ευρεία έννοια. Μου έμαθε την παρατήρηση και το ήθος. Στην ζωγραφική είχα άλλους δασκάλους, όπως τον Νικολάου, τον Σπύρο Βασιλείου, τον Θανάση Απάρτη, που ήταν πολύ καλός γλύπτης και μας μάθαινε καλό σχέδιο. Με το σχέδιο μαθαίνεις φόρμες ισορροπία και ρυθμό.

– Έχετε ζήσει και στην Τεχεράνη για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πόσο επηρέασε αυτό την ζωγραφική σας;

Το 1971 με αφορμή την φιλοτέχνηση ενός πορτραίτου της βασίλισσας του  Ιράν, Φαράχ Παχλαβί επισκέφτηκα το Ιράν. Ήμουν καλεσμένος από τον εξάδελφό του βασιλιά και έμεινα εκεί 8 χρόνια. Τότε θυμάμαι ετοιμαζόμουν να πάω στην Νέα Υόρκη και βρέθηκα τελικά Ανατολικά. Έτσι έτυχε, αφηνόμουν.

Η Περσία επηρέασε τον τρόπο ζωγραφικής μου. Μετά τον πρώτο χρόνο παραμονής μου εκεί, διαπίστωνα κι εγώ, ότι η δουλειά μου είχε αλλάξει. Η Περσία είναι τεράστια χώρα. Αλλού το κλίμα είναι τροπικό, αλλού αλπικό. Και όταν επέστρεψα στην Ελλάδα, 8 χρόνια μετά μου πήρε χρόνο, να βρω το Ελληνικό φως.  Επέστρεψα στην Ελλάδα τον Δεκέμβριο του 1978 και ήρθα με σκοπό να μείνω λίγο για να δω την μητέρα μου. Ήρθα και δεν επέστρεψα ποτέ στην Περσία.

“θυμάμαι ετοιμαζόμουν να πάω στην Νέα Υόρκη και βρέθηκα τελικά Ανατολικά. Έτσι έτυχε, αφηνόμουν. Η Περσία επηρέασε τον τρόπο ζωγραφικής μου”

– Εν κατακλείδι, τι συναισθήματα σας δημιουργούν οι θαλασσογραφίες σας;

Την θεματολογία αυτή την “χρωστάω” στον Τέτση. Μου είχε κάνει εντύπωση η «θάλασσά του». Η καλύτερη δουλειά του για μένα ήταν η τελευταία του έκθεση, που είχε κάνει στο Μουσείο Θεοχαράκη. Τι θάλασσα! Αυτά τα νησιά γύρω από την Ύδρα! Όλα αυτά με ενθουσίασαν. Ο Τέτσης ήταν εντελώς απελευθερωμένος πια στη δουλειά του. Έτσι, αποφάσισα κι εγώ να ασχοληθώ με την θάλασσα, που τόσο με εμπνέει.

* Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε στην “axianews”.