Έλια Πορταλάκη: «Οι συλλέκτες πρέπει να ακολουθούν το πάθος τους»

Έλια Πορταλάκη χρηματιστής - σύμβουλος τέχνης, αποκλειστική σύμβουλος τέχνης του οίκου Sotheby's στην Ελλάδα

Δεν είναι πολύς καιρός και συγκεκριμένα στη δημοπρασία της 12ης Φεβρουαρίου του Οίκου Sotheby’s που προσφέρθηκε γνωστό ελληνικό έργο του 19ου αιώνα σε ηλεκτρονική δημοπρασία. Πλήθος δημοσιευμάτων αναφέρθηκαν στο σημαντικό έργο του Νικολάου Γύζη που διατέθηκε στο πλαίσιο της σειράς δημοπρασιών του οίκου «Erotic: Passion & Desire Online».

Λόγος για την «Αράχνη», ένα τολμηρό και σαγηνευτικό έργο, το οποίο είναι εμπνευσμένο από έναν αρχαίο ελληνικό μύθο. Η εκτιμώμενη τιμή πώλησης του ανερχόταν στις 30.000-50.000 στερλίνες (34.100-56.900 ευρώ).

Στην ίδια σειρά δημοπρασίας υπήρχαν δύο ακόμη έργα Ελλήνων καλλιτεχνών, το «Two Male Torsos» (εκτίμηση πώλησης 20.000-30.000 στερλίνες/ 22.800-34.100 ευρώ) του Τάκη Βασιλάκη (Takis), όπως και το «Red Nude» του Αλέκου Φασιανού (εκτίμηση πώλησης 5.000-7.000 στερλίνες/ 5.700-8.000 ευρώ).

H αράχνη, Νικόλαος Γύζης, τιμή εκτίμησης 30.000-50.000 στερλίνες

Όμως, ποια είναι τα κριτήρια που επηρεάζουν την τιμή ενός έργου τέχνης; Είναι τα έργα τέχνης μια προσοδοφόρα μορφή επένδυσης; Πώς μπορεί ένας φιλότεχνος να λάβει μέρος σε μία online δημοπρασία;

Πού μπορεί να απευθυνθεί κάποιος αν θέλει να εκτιμήσει και να πουλήσει ένα σπάνιο έργο τέχνης ή ένα οικογενειακό κειμήλιο;

William Bouguereau, La Jeunesse de Bacchus τιμή εκτίμησης 25-35 εκατ. δολάρια

Για όλες αυτές τις υπηρεσίες, ο γνωστός Οίκος Sothby΄s έχει ενεργή παρουσία στην Ελλάδα και δίνει απαντήσεις. Η χρηματιστής- σύμβουλος τέχνης, κυρία Έλια Πορταλάκη είναι η αποκλειστική σύμβουλος τέχνης του οίκου στην Ελλάδα.

Η σπανιότητα, η κατάσταση και η προέλευση ενός έργου παίζουν σημαίνοντα ρόλο στη διαμόρφωση της τιμής ενός έργου

Εμείς, την συναντήσαμε και μίλησε μαζί της για τις on line δημοπρασίες, για τα κριτήρια διαμόρφωσης τιμών των έργων, για διάσημα έργα που πουλήθηκαν, καθώς τρόπο που μπορεί κάποιος να συμβουλευτεί τον Οίκο που εκπροσωπεί. 

Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη

Έλια Πορταλάκη, χρηματιστής -σύμβουλος τέχνης, αποκλειστική σύμβουλος τέχνης του οίκου Sotheby’s στην Ελλάδα.

-Κυρία Πορταλάκη, είστε η πλέον κατάλληλη να μας απαντήσετε στο ποια είναι τα κριτήρια που επηρεάζουν την αξία ενός έργου τέχνης σε μια δημοπρασία;

-Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που λαμβάνονται υπ’όψιν κατά την αξιολόγηση ενός έργου τέχνης. Για παράδειγμα η σπανιότητα, η κατάσταση και η προέλευση ενός έργου παίζουν σημαίνοντα ρόλο.

Στην αγορά δημοπρασιών το 2018, ο Οίκος Sotheby’s πέτυχε την υψηλότερη τιμή δημοπρασίας στην ιστορία του

-Οι τιμές των έργων τέχνης τα τελευταία χρόνια είναι χαμηλότερες από ότι ήταν πριν λίγα χρόνια. Βλέπετε σημάδια ανάκαμψης των εν λόγω τιμών;

-Δεν έχουμε κάποια τέτοια ένδειξη. Αντιθέτως, εάν αναλογιστεί κανείς την αγορά δημοπρασιών το 2018, ο Οίκος Sotheby’s πέτυχε την υψηλότερη τιμή δημοπρασίας στην ιστορία του όταν ο πίνακας «Nu Couché»(sur le côté gauche) του Amedeo Modigliani πωλήθηκε προς 157,2 εκατομμύρια δολάρια, η μεγαλύτερη τιμή που έχει πωληθεί ποτέ πίνακας σε δημοπρασία στην Ευρώπη , και το έργο του Pablo Picasso «La Femme au béret»  να πωλείται προς 69,2 εκατομμύρια δολάρια.

-Υπάρχουν περιθώρια για επενδύσεις στις δημοπρασίες τέχνης;

-Οι συλλέκτες πρέπει να ακολουθούν το πάθος τους και να αγοράζουν με γνώμονα την αγάπη τους για ένα έργο και όχι με επενδυτικά κίνητρα! Με τα έργα και τα αντικείμενα τέχνης που συλλέγει κανείς , ουσιαστικά ζει μαζί τους και για αυτό είναι σημαντικό να τα απολαμβάνει.

Κοινός παρανομαστής όλων των συλλεκτών είναι το πάθος για τα σημαντικά έργα λαμβάνοντας πάντα υπ’όψιν την καλή ποιότητα.

Νεκρή Φύση, FEDE GALIZIA, λάδι, τιμή εκτίμησης 2.000.000-3.000.000 δολάρια τιμή πώληση 2.415.000 δολάρια.


Το μαργαριτάρι της Marie Antoinette που πωλήθηκε για 36,2 εκατομμύρια δολάρια τον περασμένο Νοέμβριο

-Ποιες είναι οι δημοφιλέστερες κατηγορίες του Οίκου που εκπροσωπείτε;

-Υπάρχουν πάρα πολλές κατηγορίες… από τα ιμπρεσιονιστικά έργα  και την σύγχρονη τέχνη, τα κοσμήματα, τα ρολόγια και το κρασί, μέχρι και τα κεραμικά Picasso, φωτογραφίες και εκτυπώσεις, είναι κάποιες ενδεικτικές κατηγορίες που μπορούμε να αναφέρουμε.

Η προτίμηση για την σπανιότητα, την ποιότητα, το πόσο φρέσκο είναι ένα έργο στην αγορά και η προέλευσή του, διακατέχει όλους τους τομείς συλλογής (για παράδειγμα, το μαργαριτάρι της Marie Antoinette που πωλήθηκε για 36,2 εκατομμύρια δολάρια τον περασμένο Νοέμβριο).

Παρατηρούμε όλο και περισσότερο πελάτες να αγοράζουν από διάφορες κατηγορίες δημιουργώντας έτσι μια πλούσια σύνδεση μεταξύ αντικειμένων και έργων τέχνης.

Το 2018 συμμετείχαν στις πωλήσεις του Οίκου πελάτες από 138 χώρες

-Οι πληροφορίες σχετικά με ένα έργο τέχνης προς πώληση είναι σαφείς και κατανοητές. Μπορείτε να μας περιγράψετε περεταίρω ποιες είναι αυτές; (από την πλευρά του αγοραστή).

-Όλοι οι όροι μας είναι δημοσιευμένοι στους καταλόγους μας και ο ιστότοπός μας περιλαμβάνει έναν χρήσιμο οδηγό για τις αγορές σε κάθε δημοπρασία.

Νεκρή Φύση, Pieter Claesz, λάδι σε ξύλο τιμή εκτίμησης 700.000-900.000 δολάρια, τιμή πώλησης 2.535.000 δολάρια.

-Από που προέρχεται η πλειοψηφία των – σημαντικών – πελατών του Οίκου Sotheby’s;

-Η βάση των αγοραστών μας είναι πραγματικά παγκόσμια.

Για παράδειγμα, το 2018 συμμετείχαν στις πωλήσεις μας πελάτες από 138 χώρες διότι η συλλογή έργων τέχνης είναι μια δραστηριότητα που ακουμπά όλα τα σημεία της ζωής των πελατών. Χαρακτηρίζει επίσης έναν τρόπο ζωής.Είναι κάτι περισσότερο από ζωγραφική ή γλυπτική ή κοσμήματα, ενώ το φάσμα των υπηρεσιών που προσφέρουμε αντικατοπτρίζει τις ανάγκες των πελατών μας.  

Από την αγορά και την πώληση, στον πλειστηριασμό ή μέσω της ιδιωτικής πωλήσεως ανάμεσα σε περισσότερες από 70 διαφορετικές κατηγορίες, μέχρι δραστηριότητες όπως η  χρηματοδότηση τέχνης και το συμβουλευτικό κομμάτι.

-Μπορείτε να μας αναφέρετε τα έργα τέχνης που πωλήθηκαν πρόσφατα σε υψηλότερη τιμή από την αρχική τιμή εκτίμησης;

-Στην Νέα Υόρκη τον Ιανουάριο, προσφέραμε ένα έργο του Peter Paul Rubens, “Nude Study of a Young Man with arms raised”. Η εκτιμώμενη τιμή πωλήσεως ήταν 2,5-3,5 εκατομμύρια δολάρια. Τελικώς όμως, πωλήθηκε για 8,2 εκατομμύρια δολάρια, μια τιμή ρεκόρ για ένα σχέδιο από τον καλλιτέχνη σε δημοπρασία.

Le palais ducal (1908), Claude Monet, λάδι σε καμβά, τιμή εκτίμησης 20.000.000-30.000.000 λίρες Αγγλίας, τιμή πώλησης 27.534.000 λίρες Αγγλίας.

-Τι γίνεται με τις online δημοπρασίες; Τι είδους αντικείμενα προσφέρετε στις εν λόγω πωλήσεις; Ποιο είναι το πιο δημοφιλές έργο του κοινού;

-Οι πελάτες μας –και κυρίως οι νέοι πελάτες – έχουν αγκαλιάσει πραγματικά τις καινοτομίες μας στο διαδίκτυο. Πάρτε για παράδειγμα το 2018 όπου είχαμε έναν αριθμό ρεκόρ νέων υποψηφίων και το 60% από αυτούς ήρθαν σε εμάς μέσω του διαδικτύου. Στόχος μας είναι να καινοτομούμε συνεχώς και να ανταποκρινόμαστε στις μεταβαλλόμενες ανάγκες και τις συνήθειες των πελατών μας.

Επιπλέον, πέρυσι, οι ηλεκτρονικές προσφορές στις δημοπρασίες μας ξεπέρασαν τις αντίστοιχες μέσω τηλεφώνου. Στην ουσία δεν υπάρχει διαφορά στην ποιότητα των αντικειμένων που προσφέρουμε στις online δημοπρασίες μας συγκριτικά με τις live δημοπρασίες (αυτές που πραγματοποιούνται μέσα στην αίθουσα) εφ’όσον οι σημαντικοί καλλιτέχνες και τα σημαντικά έργα περιλαμβάνονται και στις δύο κατηγορίες.

Θα ήθελα να τονίσω επίσης πως η νέα γενιά συλλεκτών είναι ευημερούσα και ασχολείται με τους Sotheby’s με νέους και συναρπαστικούς τρόπους. Πέραν  του ψηφιακού τρόπου, δίνουμε επίσης ευκαιρίες σε νεότερους συλλέκτες να συμμετέχουν στις «θεματικές δημοπρασίες» μας, προσφέροντας ελκυστικά και οικονομικά προσιτά έργα που δημιουργήθηκαν για κάθε πτυχή της ζωής του αγοραστή και για κάθε πορτοφόλι.

-Τι είδους υπηρεσίες προσφέρει η δημοπρασία που εκπροσωπείτε στην Ελλάδα; Πώς μπορεί κάποιος να επικοινωνήσει μαζί σας για να αποστείλει ή να αγοράσει ένα έργο τέχνης;

-Ως αποκλειστικός σύμβουλος του Οίκου στην Ελλάδα, μεσολαβώ μεταξύ πελατών που έχουν βάση στην Ελλάδα και εκτιμητών του Οίκου σε όλον τον κόσμο, για όλα τα αντικείμενα που δυνητικά μπορούμε να προσφέρουμε σε  δημοπρασίες μας στο εξωτερικό.

Το να εκτιμήσει κανείς κάποια αντικείμενα τέχνης είναι μία πολύ απλή διαδικασία , χωρίς καμία δέσμευση ή υποχρέωση.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να μου αποστείλουν φωτογραφίες στο email  μου Elia.Portalaki.Consultant@sothebys.com είτε να επικοινωνήσουν τηλεφωνικώς μαζί μου στο 210 6891827 και σε σύντομο χρονικό διάστημα θα λάβουν την απάντηση του Οίκου. Όσον αφορά στα κοσμήματα ή στα ρολόγια, διοργανώνω τακτικά επισκέψεις των ειδικών μας στην Ελλάδα προκειμένου να τα αξιολογήσουν από κοντά.

Εάν κάποιος πελάτης ενδιαφέρεται να προβεί σε αγορά μέσω των Sotheby’s , μπορεί να επικοινωνήσει μαζί μου είτε απ’ευθείας με το αρμόδιο τμήμα και να ζητήσει πληροφορίες , είτε φυσικά να επισκεφθεί τις εκθέσεις μας που πραγματοποιούνται στο εξωτερικό εντός του Οίκου Sotheby’s πριν από κάθε δημοπρασία.

La magie noire ( 1944 ή 1945), René Magritte, τέμπερα, ακουαρέλα και χρωματιστό μολύβι σε χαρτί, τιμή εκτίμησης 500.000-700.000 λίρες Αγγλίας, τιμή πώλησης 795.000 λίρες Αγγλίας.

-Πού πραγματοποιούνται οι δημοπρασίες του Οίκου;

-Τα κυριότερα κέντρα πώλησης είναι στην Νέα Υόρκη, στο Λονδίνο και στο Χονγκ Κονγκ, καθώς και στο Παρίσι, την Γενεύη, την Ζυρίχη, το Μιλάνο, την Μουμπάι και το Ντουμπάι.

Οι αγοραστές επιθυμούν να ενημερώνονται και να εκπαιδεύονται, ενώ η πρόσβαση σε πληροφορίες, το ιστορικό πωλήσεων και την τεχνογνωσία στο διαδίκτυο ενθαρρύνουν την εμπιστοσύνη. Η ψηφιοποίησή τους βοηθάει τον πελάτη να αποκτήσει εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία και κατά συνέπεια…εμπιστοσύνη!

Η συνέντευξη της κυρίας Πορταλάκη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα axianews στο φύλλο της 23ης/03/2019