Γράφει ο Σωτήρης Χάιδας

Ο μεγιστάνας και μεγαλοπαραγωγός της Miramax, Harvey Weinstein —ο οποίος εκτίει σήμερα ποινή 20 ετών— είχε χτίσει ένα ατσάλινο τείχος σιωπής γύρω από τις κακοποιήσεις και τις σεξουαλικές επιθέσεις που διέπραττε. Ως ιδιοκτήτης ενός από τα πιο επιτυχημένα στούντιο, με δεκάδες βραβευμένες και πασίγνωστες ταινίες που μεσουρανούσαν στα 90’s και στα 00’s, φρόντιζε να απειλεί ή να δωροδοκεί τα τρομοκρατημένα θύματα με εξωδικαστικούς συμβιβασμούς για να διασφαλίζει τη σιωπή τους.

Οι αλυσίδες κακοποιήσεων εκτείνονταν μακριά, χρονικά και ποσοτικά. Άλλοι μιμητές δεν έλειψαν στην διεφθαρμένη, αλληλοκαλυπτόμενη βιομηχανία, όπου οι αδίστακτοι παραγωγοί-κακοποιητές δημιούργησαν μια συγκεκαλυμμένη αυτοκρατορία ομερτά.

Η αυτοκρατορία αυτή άρχισε να καταρρέει το 2017, σαν χάρτινος πύργος, από ένα κύμα καταγγελιών —όψιμο μεν, ενωμένο δε— που επανατοποθέτησε τη θέση της γυναίκας στο εργασιακό πεδίο. Το κύμα αυτό ενέπνευσε και τις πιο διστακτικές να διατρανώσουν και αυτές το δίκιο τους. Το σύνθημά του θα μείνει ως επαναστατική ιαχή στους ιστορικούς του μέλλοντος, σημειώνοντας τη γέννηση ενός νέου κινήματος.

Το She Said αφηγείται τη γενεσιουργό σπίθα που άναψε το πολύ οικείο πλέον #MeToo. Η ταινία ξεσκεπάζει το βεβαρημένο χρονικό του Harvey Weinstein μέσα από τη δημοσιογραφική έρευνα δύο ρεπόρτερ της New York Times. Με αφετηρία την εκλογή του Trump και κάποιες καταγγελίες σε βάρος του, οι δύο γυναίκες ανατέθηκαν να ερευνήσουν περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης και σε άλλους χώρους.

Η Megan Twohey (Carey Mulligan), που είχε καλύψει προηγουμένως την υπόθεση του νεοεκλεγέντος Trump, ξετυλίγει το κουβάρι μιας παλιάς φήμης για τον παραγωγό Harvey Weinstein. Η φήμη αυτή εξελίσσεται σε πολύκροτη αποκάλυψη για σεξουαλικές επιθέσεις και εκβιασμούς εναντίον ανυποψίαστων θυμάτων, από άσημες γυναίκες μέχρι πασίγνωστες ηθοποιούς του Hollywood.

Οι δύο δημοσιογράφοι —Megan Twohey και Jodi Kantor— συνεργάζονται και έρχονται σε επαφή με γυναίκες που δούλεψαν για τον Weinstein. Κάποιες ανταποκρίνονται άμεσα και ρισκάρουν να ανοίξουν την καρδιά τους. Άλλες κρατούν την πόρτα κλειστή, φοβούμενες τις συνέπειες και τις άτυπες, εξαναγκαστικές συμφωνίες σιωπής που υπέγραψαν μετά την παραίτησή τους από την εταιρεία.

Αγαπημένος του χώρος ήταν τα δωμάτια λουξ ξενοδοχείων. Πίσω από τις κλειστές πόρτες δρούσε ανενόχλητος, με περίσσια αυτοπεποίθηση, στήνοντας το καθόλου διακριτικό σχέδιο κακοποίησης. Ταυτόχρονα, χρημάτιζε τα Μ.Μ.Ε. για να βουλώσει τα λαλίστατα στόματα. Όντας πλούσιος και διαβόητος, ο Weinstein ήταν ένας επικίνδυνα ισχυρός άντρας, με διασυνδέσεις που θα ζήλευε ακόμα και πολιτικός.

Εδώ δεν πρόκειται για παρορμητικά ατοπήματα ή αθώες ατασθαλίες. Πρόκειται για σοβαρά εγκλήματα ενάντια στην αξιοπρέπεια, με γενετήσιες πράξεις και βία κατά των γυναικών. Στην ταινία, ο ίδιος εμφανίζεται μόνο με τη γνώριμη φωνή του, ενώ οι σκηνές δράσης του είναι —έξυπνα— κενές από την καταπιεστική του παρουσία.

Η αρχισυντάκτρια των New York Times (Patricia Clarkson) ζητά από τις μάχιμες δημοσιογράφους απτές αποδείξεις. Θέλει επώνυμες μαρτυρίες και διασταυρωμένες καταγγελίες, ώστε να μην αφήσουν κανένα περιθώριο για μήνυση από τον ίδιο ή για άγαρμπη διαχείριση του θέματος. Ο Weinstein ήδη ετοιμάζει ύπουλα τη δική του στρατηγική, επιδιώκοντας να παρουσιάσει τον εαυτό του ως θύμα.

Την πολυετή σιωπή των παραλυμένων θυμάτων επιχειρούν να σπάσουν οι δημοσιογράφοι. Στηρίζονται αποκλειστικά στα βιώματά τους και προσπαθούν να πείσουν τις γυναίκες να γίνουν μια γροθιά —ο μοναδικός τρόπος για να καταδικαστεί ο θύτης, χωρίς να του αφήσουν περιθώρια να ξεγλιστρήσει ξανά.

Δεν πρόκειται για την αποκαθήλωση ενός γερασμένου προσώπου ή για πτώση από τα σύννεφα. Όσοι είχαν συναναστραφεί μαζί του είχαν πάντα μια κακή κουβέντα ή ένα ύποπτο περιστατικό να αφηγηθούν. Η ουσία εδώ είναι η έμφυλη αφύπνιση και το ξεσκέπασμα μιας γενικότερης ομερτά, που φίμωνε, καταπίεζε και εκφόβιζε.

Οι δύο πρωταγωνίστριες παραμένουν υποτονικές, όπως και η ταινία συνολικά. Η Carey Mulligan υπερέχει της Zoe Kazan, η οποία μοιάζει να αρνείται να δώσει ζωντάνια και τέμπο στον ρόλο της. Ως δημοσιογράφος που αποκαλύπτει ένα από τα σημαντικότερα σκάνδαλα του 21ου αιώνα, δεν μπορεί να παίζει σαν να βλέπουμε μια τετριμμένη δραμεντί.

Δεν έχουμε αυταπάτες: δεν περιμένουμε το ερμηνευτικό εκτόπισμα των Dustin Hoffman και Robert Redford στο αριστουργηματικό Όλοι Οι Άνθρωποι Του Προέδρου. Τουλάχιστον, όμως, θα έπρεπε να εισπράττουμε την επισφάλεια και τη βαρύτητα της αποκάλυψης μέσα από πειστικές ερμηνείες, ειδικά αφού το θέμα είναι εκ προοιμίου κορεσμένο.

Το διακύβευμα ήταν ήδη ψηλά. Η υπόθεση είναι γνωστή σε όσους παρακολουθούν τα γεγονότα, άρα υπήρχε πολλαπλάσια δυσκολία στο να διατηρηθεί αμείωτο το ενδιαφέρον. Αν η ιστορία διέθετε μπρίο και ένταση, υποστηριζόμενη από αντίστοιχες ερμηνείες και πρωτότυπη κάλυψη των γεγονότων με μεγαλύτερες αφηγηματικές εξάρσεις, θα είχαμε ένα δραματικό δημοσιογραφικό θρίλερ rewatchable.

Η έκβαση μπορεί να είναι γνωστή, αλλά ο θεατής θα ήθελε να παρακολουθήσει τη γκρανγκιονιόλικη διαδρομή αυτής της καθοριστικής στιγμής, που επηρέασε όπως λίγες τα κοινωνικά δεδομένα.

Στο ίδιο πνεύμα με το Spotlight και το Όλοι Οι Άνθρωποι Του Προέδρου, το She Said δεν καταφέρνει να σταθεί στιβαρά. Η σκηνοθεσία της Maria Schrader —στην πρώτη της απόπειρα πίσω από τις κάμερες— παραμένει επίπεδη. Ο θεματικός εφησυχασμός λειτουργεί ως αντικίνητρο για μια σωστή δραματουργία και έναν ακέραιο αφηγηματικό σκελετό. Πέρα από τα κλισέ και τα βαρύγδουπα σκαρφίσματα, η ταινία μοιάζει αποσβεστωμένη.

Βολεύεται στην κοινωνική επιτυχία της υπόθεσης χωρίς να επενδύει στην κινηματογραφική της διάσταση. Δεν έχει να πει τίποτα, σε αντίθεση με το μότο της: «Μίλα!». Δραματουργικά φτωχό, ερμηνευτικά ανεπαρκές και συγκινησιακά αδιάφορο, το She Said αξιοποιεί τη δοκιμασμένη μαγιά της «αληθινής ιστορίας», αλλά δεν τη μετατρέπει σε γευστικό κινηματογραφικό αποτέλεσμα.

Κάποια μίλησε (2022)

Δείτε το trailer της ταινίας «She Said» εδώ: