«Η πτώση των δικτατοριών και η άνθιση του νέου κινηματογράφου / Ελλάδα – Ισπανία». Οι Ταινιοθήκες της Ελλάδος, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας που γιόρτασαν πέρυσι, στην Ταινιοθήκη, τα 50 χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας με μια εξαιρετική επιλογή ταινιών από τις τρεις χώρες, φέρνουν τώρα στην Ταινιοθήκη της Πορτογαλίας (Cinemateca Portuguesa) μία επιλογή αντιπροσωπευτικών ελληνικών και ισπανικών ταινιών από το μεγάλο εκείνο αφιέρωμα.
17-29 AΠΡΙΛΙΟΥ 2026, ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ
Έτσι, από την ερχόμενη Παρασκευή 17 Απριλίου έως και τις 29 Απριλίου 2026 το κινηματογραφόφιλο κοινό της Λισαβόνας θα έχει μία σπάνια ευκαιρία να παρακολουθήσει επτά σημαντικές ελληνικές ταινίες –πολλές από τις οποίες προβάλλονται για πρώτη φορά στην Πορτογαλία:
Πρόσωπο με πρόσωπο (1966), Ροβήρος Μανθούλης
Ο θίασος (1975), Θόδωρος Αγγελόπουλος
Ευδοκία (1971), Αλέξης Δαμιανός
Χάππυ Νταίη (1976), Παντελής Βούλγαρης
Μαύρο + άσπρο (1973), Θανασης Ρεντζής-Νίκος Ζερβός
Μια ζωή σε θυμάμαι να φεύγεις (1977), Φρίντα Λιάππα
Θα προβληθεί επίσης η πρόσφατη μικρού μήκους ταινία της Όλιας Βερρροιοπούλου Η πρώτη εικόνα (2025).
Το αφιέρωμα συμπίπτει με την επέτειο του πραξικοπήματος της 21 ης Απριλίου 1967 στην Ελλάδα. H πρόεδρος της Ταινιοθήκης της Ελλάδος Μαρία Κομνηνού θα προλογίσει τις ταινίες Πρόσωπο με πρόσωπο και τον Θίασο. Θα παραστεί μαζί με τον Ζοζέ Μανουέλ Κόστα (τέως διευθυντή της
Ταινιοθήκης της Πορτογαλίας), τον Ρουί Μασάντο (νυν διευθυντή της Πορτογαλικής Ταινιοθήκης), τον Στέφαν Ντρέσλερ (διευθυντή της Ταινιοθήκης του Μονάχου) και τον γιο του ανατολικογερμανού σκηνοθέτη Τόμας Χάρλαντ στις εορταστικές εκδηλώσεις για την αποκατάσταση του εμβληματικού ντοκιμαντέρ του Χάρλαντ Torre Bela (1975) με θέμα τους αγώνες των ακτημόνων να καταλάβουν τις γαίες των μεγαλοκτηματιών μετά την επικράτηση της Eπανάστασης των Γαριφάλων. Η ταινία αποκαταστάθηκε με τη συνεργασία της Ταινιοθήκης της Πορτογαλίας και της Ταινιοθήκης του Μονάχου.
Στο αφιέρωμα θα παρουσιαστεί και μια επιλογή ταινιών από την Ισπανία με την υπογραφή σημαντικών δημιουργών (Κάρλος Σάουρα, Μπαζίλιο Μαρτίν Πατίνο, Πιλάρ Μιρό, Μάριο Καμού και Φερνάντο Κολόμο). Εισαγάγει ο Carlos Riveriego, Διευθυντής Προγράμματος-Υποδιευθυντής της Ταινιοθήκης της Ισπανίας.
Πενήντα χρόνια μεταπολίτευση, πενήντα χρόνια ελεύθερος κινηματογράφος. Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία
Στην Ελλάδα, η πτώση της Χούντας το 1974 συνέπεσε με την Επανάσταση των Γαριφάλων στην Πορτογαλία που ανέτρεψε το καθεστώς του Estado Novo. Μόλις έναν χρόνο αργότερα, το 1975, πεθαίνει ο Φράνκο, τερματίζοντας μια πολύχρονη, αμείλικτη δικτατορία στην Ισπανία. Το κινηματογραφικό αφιέρωμα εξετάζει το αποτύπωμα αυτών των σημαντικών πολιτικών αλλαγών στην Ελλάδα και την Ισπανία.
Όπως διαβάζουμε στο εισαγωγικό σημείωμα της Ταινιοθήκης της Πορτογαλίας, «οι περισσότερες από αυτές τις ταινίες προβάλλονται στους κινηματογράφους μας για πρώτη φορά, καλύπτοντας έτσι, μέσω μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ, την περίοδο πριν και μετά την πτώση των αντίστοιχων δικτατοριών. Πρόκειται για μια συλλογή ταινιών με τη μορφή ενός συλλογικού πορτρέτου διαφορετικών γενεών κινηματογραφιστών που βοήθησαν στην οικοδόμηση ενός εντελώς νέου κινηματογράφου υπό την επήρεια των τραυμάτων του ελληνικού και του ισπανικού παρελθόντος».
