Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη

Η Πολύνα Γκιωνάκη πάντα επίκαιρη θίγει ένα θέμα σοβαρό και δυστυχώς διαχρονικό, τη βία κατά των γυναικών. Ο θεατρικός μονόλογος, που ανέβασε πρόσφατα, «η Κόκκινη μνήμη» προσεγγίσει το πρόβλημα ευαισθητοποιώντας τον θεατή και δίνοντας τροφή για σκέψη. Η Γκιωνάκη με τη δύναμη της τέχνης, καταθέτει τη ψυχή της στο σανίδι και βάζει το δικό της λιθάρι για την εξάλειψη της. Βρίσκει τη ψυχική δύναμη να σπάσει τη σιωπή και να αντισταθεί με τον αυτοβιογραφικό αυτό μονόλογο.

Στην παράσταση σκιαγραφούνται οι μνήμες μιας γυναίκας από τη φοβισμένη ζωή της με τον άνθρωπο που την κακοποιούσε ψυχικά και σωματικά. Η σκιά του την ακολουθεί παντού. Θα καταφέρει άραγε να βάλει ένα οριστικό τέλος σε ότι βίαζε την ψυχή και το κορμί της;

Συναντήσαμε την Πολύνα Γκιωνάκη, κόρη του αείμνηστου κωμικού Γιάννη Γκιωνάκη και της ζητήσαμε να μοιραστεί μαζί μας μας την εμπειρία της από τον βιωματικό αυτό μονόλογο.

– Η βία, όσο η ζωή προχωράει, γίνεται πιο στυγνή από ποτέ; Ποια είναι η προσωπική σας ματιά;

Η βία υπήρχε πάντα και υπάρχει. Γιατί «έφη ως ήθος, ανθρώπω δαίμων» δηλαδή ο δαίμων βρίσκεται μέσα στον άνθρωπο. Νομίζω ότι παλαιότερα δεν ακουγόταν τόσο, γιατί υπήρχε ο νόμος της σιωπής. Σήμερα, με την συνεχή πληροφόρηση από τα ΜΜΕ, κάποιες γυναίκες τολμούν και μιλούν. Μπορεί να είναι πολύ στενάχωρο, αλλά η βία υπήρχε και υπάρχει όχι μόνο ως σωματική βία αλλά και ψυχική, που ίσως είναι και η πιο επικίνδυνη. Η βία είναι πάντοτε ίδια… ένοχη… παράλογη…

– Ποιος είναι ο κύριος λόγος που οι άνθρωποι είναι δεκτικοί στην απώλεια της αξιοπρέπειάς τους; Γιατί φοβούνται;

Για κάθε άνθρωπο που χάνει την αξιοπρέπειά του, ο λόγος είναι διαφορετικός. Γι αυτό και οι περισσότεροι άνθρωποι που κακοποιούνται χρήζουν ψυχολογικής υποστήριξης για να βρουν την αιτία. Επειδή βρέθηκα κι εγώ σ’ αυτή τη θέση, θέλω να πω πως κανείς δεν θα μου έπαιρνε την αξιοπρέπειά μου, αν δεν την έδινα. Από φόβο, από δειλία; Δεν ξέρω.

“Ο φόβος, όνομα ουσιαστικό, στην αρχή ενικός αριθμός και μετά πληθυντικός. Οι φόβοι, οι φΟβοι για όλα από δω και πέρα”

– Πιστεύετε ότι τα αυτοβιογραφικά θεατρικά έργα μπορούν να επηρεάσουν και να ευαισθητοποιήσουν μεγάλο αριθμό ανθρώπων;

Μα γι αυτό το λόγο έγραψα αυτό το αυτοβιογραφικό έργο «Κόκκινη μνήμη». Για να ευαισθητοποιηθούν οι άνθρωποι για το τεράστιο αυτό πρόβλημα της βίας και πιθανόν να επηρεαστούν από εμένα που μίλησα δημόσια και να σπάσουν τη σιωπή τους.

– Η σιωπή μπορεί να είναι χρυσός, αλλά κάποιες φορές μπορεί να είναι και μόλυβδος.

Ο αυτοβιογραφικός αυτός μονόλογος γράφτηκε όχι μόνο για να διαμαρτυρηθώ για τη βία, αλλά και για να αντισταθώ σ’ αυτήν.

– Τελικά, σε δύσκολους καιρούς, η τέχνη διευρύνει τον ρόλο της; Και ποιος είναι ο ρόλος της;

“Η μεν τέχνη μακρά, ο δε βίος βραχύς” γράφει ο Ιπποκράτης. Ο ρόλος της τέχνης είναι η πνευματική διαμαρτυρία, η απόπειρα να φανερώσει: με θέατρο, με χορό, με μουσική, με ζωγραφική και όχι να αποπροσανατολίσει από τον δρόμο. Αν κάποιοι δεν μπορέσουν να την κατανοήσουν, τότε δεν είναι τέχνη. Εμείς εκφραζόμαστε μέσα απ’ αυτήν και ελπίζουμε στο καλύτερο, με το ψέμα που εκφράζουμε πάνω στη σκηνή, για να γνωρίσουμε την αλήθεια μας…

– Τι μας κρατάει όρθιους και ακλόνητους; Η ζωντανή μνήμη;

Όρθιους και ακλόνητους μας κρατάει η πίστη μας, η ειλικρίνεια, ο σεβασμός μας και η αξιοπρέπειά μας. Οφείλουμε να έχουμε ζωντανή μνήμη για τις πραγματικές αξίες. Βέβαια κανόνες για το τι μας κρατάει όρθιους δεν υπάρχουν. Γιατί ο κάθε άνθρωπος είναι και μια εξαίρεση….

• Η παράσταση αφιερώθηκε στη μεγάλη ποιήτρια και ακαδημαϊκό Κική Δημουλά.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Ερμηνεία: Πολύνα Γκιωνάκη
Σκηνοθεσία – Διδασκαλία – μουσική επιμέλεια – βίντεο: Γιάννης Βαμβακάς
Κοστούμια: Λουκία
Εικαστική Επιμέλεια: Κώστας Ευαγγελάτος
Σκηνικά: Γιώργος Μαλτέζος