Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη
Υπάρχουν καλλιτέχνες που δεν αντιμετωπίζουν τη φύση απλώς ως ένα θέμα προς αποτύπωση, αλλά ως έναν χώρο εσωτερικής αναζήτησης και προσωπικής γαλήνης. Ο Αντώνιος Ασπρόμουργος ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Με αφετηρία τη γραφιστική, την εικονογράφηση και την πολυετή εμπειρία του στην οπτική επικοινωνία, έχει διαμορφώσει μια ζωγραφική γλώσσα που κινείται στον χώρο του φωτορεαλισμού, χωρίς να περιορίζεται από τα όριά του.
Στην τελευταία του ατομική έκθεση, «Sublime Nature», στην Πινακοθήκη Κυκλάδων στη Σύρο, η φύση βρίσκεται στο επίκεντρο. Το τοπίο γίνεται αφορμή για μια συζήτηση γύρω από τη γαλήνη, τη μνήμη, την ανθρώπινη παρέμβαση αλλά και την αβεβαιότητα του σύγχρονου κόσμου. Ο ίδιος αναζητά στις εικόνες της φύσης εκείνη τη στιγμή ησυχίας που, όπως λέει, «φέρνει ένα μικρό χαμόγελο» στο πρόσωπό του.
Η Σύρος, με την ιδιαίτερη φυσιογνωμία της, την ποικιλομορφία του τοπίου και την αρχιτεκτονική της Ερμούπολης, έχει πλέον ενταχθεί οργανικά στη ζωγραφική του. Και κάπου ανάμεσα στις ανατολές του νησιού, στα χρυσά λιβάδια, στους δραματικούς ουρανούς και στις μικρές παρεμβάσεις της προσωπικής του ματιάς, ο Ασπρόμουργος αναζητά όχι τόσο την τέλεια αναπαράσταση όσο μια εικόνα ικανή να μεταδώσει στον θεατή το συναίσθημα που ο ίδιος βίωσε μπροστά στο τοπίο.
Με αφορμή την έκθεση «Sublime Nature», σε συνεργασία με την Galerie Lefakis, μιλά για τη διαδρομή του στη ζωγραφική, τη σχέση του με τη φύση, τη δημιουργική μοναχικότητα, τη Σύρο και την ανάγκη του να υπερασπιστεί την προσωπική του ματιά απέναντι σε έναν κόσμο που κατακλύζεται καθημερινά από εικόνες.
– Έχετε μια ιδιαίτερη διαδρομή, από τη γραφιστική και την εικονογράφηση στη ζωγραφική. Τι ήταν αυτό που σας έκανε να στραφείτε αποκλειστικά στη ζωγραφική;
-Για να είμαι ειλικρινής ζωγραφίζω από 8 χρονών και έκανα τα πρώτα μου πορτραίτα αντιγράφοντας εικόνες από τα βιβλία του Ιουλίου Βερν. Το πρώτο πορτραίτο με λάδι σε καμβά -μια προσωπογραφία εκ φαντασίας- την έκανα στα δεκατέσσερα μου, και την έχω ακόμα. Η πορεία μου στη γραφιστική και την εικονογράφηση με εκπαίδευσε στη πειθαρχία που απαιτεί ο φωτορεαλισμός και στην εμμονή στη λεπτομέρεια.
– Πόσο έχει επηρεάσει η προηγούμενη εμπειρία σας ως art director και εικονογράφος τον τρόπο με τον οποίο ζωγραφίζετε σήμερα;
-Σε υπερβολικό βαθμό ίσως, όπως αναφέρω παραπάνω, αλλά πάντα κινούμουν γύρω από την ζωγραφική πειραματιζόμενος με διαφορετικές τεχνικές όπως ακουαρέλα, παστέλ, γραφίτη, ακρυλικά.
– Η διδασκαλία έχει παίξει ρόλο στη ζωγραφική σας;
-Δεν θα έλεγα ιδιαίτερο λόγο. Η Διδασκαλία από μόνη της είναι ένα ξεχωριστό κεφάλαιο, δύσκολη εμπειρία, αλλά με μεγάλες ηθικές απολαβές. Η μεταλαμπάδευση γνώσης βασίζεται σε δεδομένα και έχει άμεση αντίδραση στον μαθητή, που φορτώνεται με μια πληθώρα γνώσεων και δεν έχει την πολυτέλεια να δημιουργήσει συναισθήματα. Πρέπει απλά να τα μάθει, τέλος, ενώ ή ζωγραφική δημιουργεί συναισθήματα, θετικά, αρνητικά, αναμνήσεις, χαρά και λύπη πολλές φορές. Το κακό είναι όταν το έργο σε αφήνει εντελώς αδιάφορο.
– Η φύση βρίσκεται στο επίκεντρο της τελευταίας σας ατομικής έκθεσης με τίτλο «Sublime Nature». Τι είναι αυτό που προκαλεί δέος, ηρεμία ή και φόβο;
-Φόβο? Ποτέ, ακόμα και οι πιο σκληρές σκηνές που μπορείς να συναντήσεις στη φύση δεν μπορούν να συγκριθούν με την βαρβαρότητα του ανθρώπινου είδους. Η φύση θα βρίσκεται σε αυτόν τον πλανήτη για πολλά εκατομμύρια χρόνια μετά, όταν το ανθρώπινο είδος θα εκτίθεται στα μελλοντικά είδη ώς απολίθωμα!
– Τι αναζητάτε εικαστικά όταν παρατηρείτε ένα τοπίο πριν το μεταφέρετε στον καμβά; Την πιστή αναπαράσταση ή το συναίσθημα που σας γεννά;
-Την γαλήνη, αυτό είναι το συναίσθημα που μου φέρνει ένα μικρό χαμόγελο στο πρόσωπο και ψάχνω να το βρω στις εικόνες γύρω μου στην φύση! Και μέσα από την πιστή αναπαράσταση αυτού του τοπίου προσπαθώ να μεταδώσω αυτό το συναίσθημα και σε άλλους σαν εμένα που ζουν σε μια πραγματικότητα που γεννά πολύ άσχημα συναισθήματα.
Ζούμε σε μία πραγματικά πολύ δύσκολη μετάβαση του ανθρώπου σε παραμέτρους που δεν γνωρίζουμε. ΑΙ, κλιματικές αλλαγές, οικονομικές “σκυταλοδρομίες” μεταξύ υπερδυνάμεων, ένα αβέβαιο μέλλον που απέχει παρασάγγας από την πολυπόθητη γαλήνη. Για μένα η φύση μου δίνει μια αίσθηση σιγουριάς και παντοδυναμίας.
– Η Σύρος εμφανίζεται ήδη στη ζωγραφική σας. Τι ήταν αυτό που σας τράβηξε στο συγκεκριμένο νησί;
-Η ποικιλομορφία του τοπίου σε συνδυασμό με την μαγευτικά όμορφη νεοκλασική αρχιτεκτονική της Ερμούπολης είναι ένα πολύ δυνατό κίνητρο που δεν αφήνει κανένα καλλιτέχνη ασυγκίνητο.
Και οι τέχνες ανθίζουν σε αυτό τον τόπο σας αγριολούλουδα την άνοιξη. Κατακλύζουν τα πάντα σε ένα πολύχρωμο πανδαιμόνιο και επιβάλλονται ακόμα και στα πιο σκληρά ένστικτα.
– Υπάρχει ένα συγκεκριμένο τοπίο, φως ή ώρα της ημέρας στη Σύρο που σας επηρεάζει περισσότερο;
-Η ανατολή!!!! Εδώ και πέντε χρόνια που ζω στο νησί έχω χάσει ελάχιστες ανατολές. Συνήθως ξυπνάω μόνος μου πριν την ανατολή φτιάχνω τον καφέ μου και απολαμβάνω τον χρυσό ήλιο να ξεπροβάλλει μέσα από τη θάλασσα, λαμπυρίζοντας πάνω στα κύματα. Εκεί στην απόλυτη ησυχία όπου οι γλάροι ανεμοπορούν γλιστρώντας σε αυτό γλυκό βερικοκί χρώμα του φόντου…εκεί συνομιλώ με τον δικό μου θεό.
– Υπάρχει μια διαρκής ένταση ανάμεσα στο πραγματικό τοπίο και στη φαντασία. Σε ποιο σημείο σταματά η παρατήρηση και αρχίζει η προσωπική σας ερμηνεία;
-Αυτό θα ήθελα να το μάθω και εγώ! Δεν ξέρω τι είναι αυτό που με κάνει πάντα να θέλω το χρώμα πιο έντονο. Είναι σαφές πως πολλές φορές τα τοπία μου ακροβατούν μεταξύ ρεαλισμού και φαντασίας. Απολαμβάνω να επεμβαίνω λίγο σε αυτό που βλέπω αφαιρώντας άσχημες λεπτομέρειες, (που είναι πάντα ανθρώπινες παρεμβάσεις) όπως τηλεγραφόξυλα, κεραίες, σκουπίδια, κλπ. Επίσης το να ανακατεύω εποχές στα τοπία μου.
Παραδείγματος χάριν το χειμώνα μπορούμε να έχουμε δραματικούς ουρανούς αλλά λίγο αδιάφορα χρωματικά, τοπία γιατί η σκιά από τα σύννεφα γκριζάρει τα χρώματα. Το καλοκαίρι από την άλλη έχουμε λαμπερή φύση και αδιάφορους ουρανούς. Και εκεί έρχεται το πάντρεμα. Η συνέχεια αποκαλύπτεται στους τοίχους της έκθεσης.
– Έχετε ασχοληθεί επί χρόνια με την εικόνα, την εικονογράφηση και την οπτική επικοινωνία. Σήμερα, ως ζωγράφος, αισθάνεστε ότι επικοινωνείτε διαφορετικά με τον θεατή;
-Σαφέστατα! Η ανεπηρέαστη από εντολές και κατευθύνσεις δημιουργία ενός έργου έχει ένα και μόνο αντίπαλο. Τον ίδιο σου τον εαυτό. Και εκεί θα πρέπει να τον ξεπεράσεις, να τον εκθέσεις και να τον υπερασπιστείς. Αυτό, το έμπειρο μάτι ενός θεατή, θα το διακρίνει και θα το εκτιμήσει.
– Τι ρόλο παίζει η μοναχικότητα και η σιωπή στη διαδικασία της ζωγραφικής; Χρειάζεστε απομόνωση για να δουλέψετε;
Απαραιτήτως. Η μουσική είναι η μοναδική παρέμβαση που με βοηθάει να συγκεντρωθώ. Βέβαια πάντα απολαμβάνω την καλή παρέα της βοηθού μου Μαριάννας Φώσκολου στο ατελιέ τους καλοκαιρινούς μήνες αλλά όταν σταματάμε και αφοσιωνόμαστε στην δουλειά επικρατεί απόλυτη δημιουργία. Σχεδόν την αγγίζεις στον αέρα.
Ο φωτορεαλισμός απαιτεί όλα τα αποθέματα υπομονής που μπορείς να αντλήσεις, λεπτομερή σχεδιασμό και τακτικά διαλείμματα για να τεντωθούν οι μύες και να επανέλθουν στην σωστή θέση.
– Όταν ολοκληρώνετε έναν πίνακα, τι θα θέλατε ιδανικά να αισθανθεί ο θεατής — να αναγνωρίσει έναν τόπο ή να βιώσει κάτι προσωπικό;
-Το να αναγνωρίσει ο θεατής ένα τόπο είναι το αναμενόμενο. Όλοι μας καθημερινά κατακλυζόμαστε από πληθώρα εικόνων, στους υπολογιστές, στην τηλεόραση, κινητά και την πραγματικότητα. Σίγουρα κάποιος από τους πίνακες μου θα του θυμίσει κάτι που έχει ξαναδεί. Το να σταματήσει όμως έστω και για ένα λεπτό να τον περιεργαστεί, αυτό δείχνει σημάδια συναισθηματικής δραστηριότητας. Μπορεί να τον θαυμάσει, ή να τον μισήσει, να τον λατρέψει ή και να τον εκνευρίσει. Όλα είναι προσωπικά συναισθήματα και αποδεκτά. Φτάνει να βρίσκεται σε ασφαλή απόσταση από τον πίνακα.
– Ο τίτλος «Sublime Nature» παραπέμπει σε μια φύση μεγαλύτερη από τον άνθρωπο. Πιστεύετε ότι σήμερα, σε μια εποχή έντονης περιβαλλοντικής κρίσης, η τέχνη μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο κοιτάζουμε τη φύση;
– Όχι απλά το πιστεύω αλλά κάνω τα αδύνατα δυνατά για να το επιβάλλω σχεδόν μέσω της τέχνης μου. Αλλά ‘’φωνή βοώντος εν τη ερήμω’’. Δεν θα αναφερθώ στη σύγχρονη τέχνη, δεν θέλω και ίσως είναι καλύτερα.
– Αν έπρεπε να επιλέξετε ένα μόνο έργο από την έκθεση που να λειτουργεί ως «κλειδί» για να καταλάβουμε τη σημερινή σας ζωγραφική, ποιο θα ήταν και γιατί;
-Θα ήταν το έργο, ”Σύρος, Χρυσό λιβάδι ΙΙ’’ Γιατί είναι το μοναδικό έργο που θα ήθελα να μπω μέσα, να ξαπλώσω στα χρυσά στάχια, να κλείσω τα μάτια… και να πέσουν οι τίτλοι του τέλους.
Info Έκθεσης
Αντώνιος Ασπρόμουργος – SUBLIME NATURE
Εγκαίνια: Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026, 19:00
Διάρκεια: 25 Σεπτεμβρίου – 10 Οκτωβρίου 2026
Τόπος: Πινακοθήκη Κυκλάδων, Σύρος
Σε συνεργασία με: Galerie Lefakis
