Της Ζέτας Τζιώτη

Οι Δελφοί, τόπος αιώνιας πνευματικής ακτινοβολίας, φιλοξένησαν και φέτος έναν από τους σημαντικότερους διαλόγους για το μέλλον της δημοκρατίας και της επιστήμης. Στις 20 και 21 Ιουνίου 2025, το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών (ΕΠΚεΔ) διοργάνωσε τους Τρίτους Δελφικούς Διαλόγους, υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας, κυρίου Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα, με θέμα: «Βιοπολιτική, Βιοηθική και Δημοκρατία».

Και η φετινή διοργάνωση πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία του κυρίου Αλέξανδρου Σαρρηγεωργίου, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ομίλου Eurolife FFH, η οποία στήριξε ουσιαστικά το όραμα για έναν διεθνή διάλογο γύρω από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της εποχής μας.

Διεθνής απήχηση και κορυφαίες συμμετοχές

Οι Διάλογοι προσέλκυσαν σημαντικούς διανοούμενους, ακαδημαϊκούς και ερευνητές από κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου, όπως το Harvard, το Johns Hopkins, το Duke, το Rice και το Collège de France. Επιστήμονες και στοχαστές ανέλυσαν πώς οι νέες τεχνολογίες, οι βιοεπιστήμες και η συγκεντρωτική εξουσία επηρεάζουν την πολιτική, τη δημόσια υγεία, ακόμα και την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη.

Ο Καθηγητής Παναγιώτης Ροϊλός, Πρόεδρος του ΕΠΚεΔ και εμπνευστής του θεσμού, εγκαινίασε τις εργασίες, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να διατηρηθεί ο διεθνής χαρακτήρας της διοργάνωσης. Παράλληλα, ανακοίνωσε την πλήρη αναβάθμιση του Συνεδριακού Κέντρου Δελφών μέχρι το 2026, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και με την υποστήριξη της Υπουργού Πολιτισμού, Δρος Λίνας Μενδώνη.

Ο Ροϊλός παρουσίασε επίσης ένα νέο οραματικό εγχείρημα: το The New Delphi Oracle Project: The Future of Humanity, το οποίο επιχειρεί να συνδέσει τις παραδοσιακές δελφικές αξίες με τις πιο προωθημένες προκλήσεις της τεχνοεπιστήμης.

Η ηθική της επιστήμης και η δύναμη της δημοκρατίας

Οι εργασίες ανέδειξαν τις προκλήσεις της εποχής μας μέσα από πληθώρα εισηγήσεων:

• Ο Daniel Wikler, Καθηγητής Ηθικής και Δημόσιας Υγείας στο Harvard, μίλησε με έντονο τόνο για τη διάβρωση της επιστημονικής εγκυρότητας στις ΗΠΑ. «Η δημοκρατία τελεί υπό κατάληψη στη χώρα μου», δήλωσε, αναφερόμενος στις συνέπειες της παραπληροφόρησης κατά την πανδημία.

• Η Elaine Scarry, επίσης από το Harvard, προειδοποίησε για την απόλυτη εξουσία που απαιτείται για την ενεργοποίηση του παγκόσμιου πυρηνικού οπλοστασίου. «Ένας διακόπτης δεν γυρίζει μόνος του. Χρειάζεται συλλογική δράση», είπε, ενώ τόνισε ότι τέτοια κρίσιμα ερωτήματα βρίσκουν την πιο ουσιαστική τους απήχηση μόνο στους Δελφούς.

• Ο Michael Hardt (Duke University) επεσήμανε πώς η λογική του πολέμου διαβρώνει τις δημοκρατίες, ακόμη και σε περιόδους ειρήνης, ενώ ο Dimitris Giatromanolakis (Johns Hopkins) κάλεσε την πολιτική να επαναδιεκδικήσει τη θέση της απέναντι στη δύναμη της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης.

• Ο Frédéric Keck (CNRS – Collège de France) ανέλυσε το πώς η ιχνηλάτηση επιδημιών μπορεί να λειτουργήσει ως μορφή συλλογικής φροντίδας, μέσα από το πλαίσιο του One Health.

• Οι James Faubion (Rice University) και Timothy Campbell (Cornell University) πρότειναν τη «γεφύρωση» ανάμεσα στους ειδικούς και τους πολίτες, ώστε η δημοκρατία να ενεργοποιηθεί ξανά ως ζωντανή πράξη συμμετοχής.

• Με βαθιά ανθρωπολογική ματιά, ο Didier Fassin παρουσίασε τη βιοπολιτική της βίας μέσα από την καταστροφή της Γάζας και τα έργα Παλαιστίνιων ποιητών όπως οι Mosab Abu Toha και Mourid Barghouti. «Η ζωή δεν είναι μόνο βιολογία – είναι και βιογραφία», υπογράμμισε με συγκίνηση.

Δελφοί: Όχι τόπος απαντήσεων, αλλά γέννησης ερωτημάτων

Ο Ανδρέας Γκόφας, Διευθυντής του ΕΠΚεΔ, έκλεισε τις εργασίες με ένα μήνυμα που αντικατοπτρίζει την ουσία των Διαλόγων: «Οι Δελφοί δεν προσφέρουν βεβαιότητες – γεννούν ερωτήματα. Αντί να δώσουμε απαντήσεις, δώσαμε χώρο στη φαντασία και στον κριτικό στοχασμό».

Η συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης, που έκλεισε το συνέδριο, ανέδειξε την ανάγκη να επανεξετάσουμε τον ρόλο του ανθρώπου σε μια εποχή που η τεχνολογία και η βιοπολιτική επεκτείνουν τα όριά τους σε κάθε πτυχή της κοινωνικής και ατομικής ζωής.

Ρεκόρ συμμετοχής και διεθνής προβολή

Η φετινή διοργάνωση κατέγραψε εντυπωσιακή διαδικτυακή απήχηση, με περισσότερες από 400.000 θεάσεις στο livestream, ξεπερνώντας κατά πολύ τις δύο προηγούμενες χρονιές. Οι ομιλίες είναι διαθέσιμες διαδικτυακά για το κοινό, ενισχύοντας την προσβασιμότητα και τον παγκόσμιο χαρακτήρα του θεσμού.

Οι Δελφοί ζωντανεύουν ξανά

Οι Τρίτοι Δελφικοί Διάλογοι απέδειξαν ότι οι Δελφοί δεν είναι απλώς ένας ιστορικός τόπος, αλλά ένα σύγχρονο βήμα προβληματισμού, αναστοχασμού και διεθνούς διαλόγου. Στην εποχή της αβεβαιότητας, το πνεύμα των Δελφών λειτουργεί ως καταλύτης για τη συνάντηση της επιστήμης με την ηθική, της τεχνολογίας με τη δημοκρατία και, τελικά, της γνώσης με την ανθρώπινη συνείδηση.

Πρώτη μέρα:

Δεύτερη μέρα: 

Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών: eccd.gr