Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη

Κάθε έκθεση είναι μια αφορμή για έναν νέο διάλογο ανάμεσα στον δημιουργό και το φιλότεχνο κοινό, ανάμεσα στο έργο και τον χώρο που το φιλοξενεί. Στη νέα της θεματική ενότητα με τίτλο «Στον καθρέφτη», που παρουσιάζεται στον χώρο UKKA LELLE στη Χώρα της Άνδρου, η εικαστικός Γεύσω Παπαδάκη προτείνει μια εικαστική προσέγγιση της εικόνας, της ταυτότητας και της διαρκούς αναζήτησης της αυτοαποδοχής. Οι γυναικείες μορφές των έργων της συνομιλούν διακριτικά με τον χώρο και τα αντικείμενά του, μετατρέποντας τον καθρέφτη από ένα απλό αντικείμενο σε σύμβολο ενδοσκόπησης και αυτογνωσίας.

Με αφορμή αυτή τη νέα έκθεση, συζητήσαμε με τη Γεύσω Παπαδάκη για την έμπνευση πίσω από τη συγκεκριμένη θεματική, τη σχέση της τέχνης με τη μόδα και την ανθρώπινη ανάγκη για επιβεβαίωση, αλλά και για τη μακρόχρονη εικαστική της πορεία που μετρά περισσότερες από τρεις δεκαετίες δημιουργίας.

-Τι σημαίνει για εσάς ο τίτλος «Στον καθρέφτη»;

-Στον καθρέφτη ερχόμαστε σε επαφή με την εξωτερική εικόνα του εαυτού μας. Ντυνόμαστε, στολιζόμαστε και εκεί ελέγχουμε  την εμφάνιση μας, άλλοτε φευγαλέα, κάποιες φορές όμως επισταμένως, όταν υπάρχει μια πολύ σημαντική συνάντηση όπου θέλουμε να αρέσουμε ή στις περιπτώσεις που αισθανόμαστε πολύ ανασφαλείς και περιμένουμε  επιβεβαίωση.

-Πώς γεννήθηκε η ιδέα αυτής της θεματικής ενότητας;

-Η γυναίκα ήταν το έναυσμα και μάλιστα μέσα από  τα περιοδικά που κατακλύζονται από όμορφες, αστιγμάτιστες γυναίκες σχεδόν «τέλειες», με πανέμορφα ρούχα, ρούχα  που υπόσχονται!  Γυναίκες που δημιουργούν πρότυπο για πολλές άλλες.

-Πώς συνομιλεί η ζωγραφική σας με τα αξεσουάρ και τη μόδα χωρίς να τα ανταγωνίζεται;

-Έχω την εντύπωση πως συνομιλούν ,αλληλοσυμπληρώνονται, αλληλοϋποστηρίζονται, κλείνουν το μάτι. Δεν ανταγωνίζονται.

-Ποιο είναι το νήμα που συνδέει όλα τα έργα της έκθεσης;

-Είναι η έντονη γυναικεία παρουσία ή τα αξεσουάρ μόδας -συχνά- φετίχ π.χ. καπέλα, γόβες …..

-Οι γυναίκες στα έργα σας μοιάζουν να βρίσκονται σε μια στιγμή προσωπικής αναμέτρησης. Τι βλέπουν τελικά στον καθρέφτη;

-Βλέπουν το είδωλο τους  ή αυτό που θα ήθελαν να είναι. Εξαρτάται. Μαγικός είναι ο καθρέφτης, ανεξιχνίαστο το εσωτερικό μας.

-Πιστεύετε ότι ο καθρέφτης αποκαλύπτει ή κρύβει την αλήθεια μας;

-Νομίζω πως εξαρτάται από την ψυχολογική κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε. Υπάρχουν μέρες που όσο και αν η εξωτερική μας εμφάνιση είναι ωραία, αυτό που βλέπουμε δεν μας ικανοποιεί  και αυτό διότι ο καθρέφτης  αντανακλά κυρίως τον εσωτερικό μας κόσμο. Οπότε ναι στην ουσία αποκαλύπτει την αλήθεια μας.

-Πόσο σας απασχολούν ζητήματα όπως η αυτοεικόνα, η ομορφιά και η ανάγκη για αποδοχή;

Σε ένα βαθμό ναι. Θέλω να πιστεύω όμως πως δεν είμαι  δέσμια ή όχι πάντα.

-Είναι τα έργα σας σχόλιο πάνω στη σύγχρονη γυναίκα ή αφορούν συνολικά την ανθρώπινη φύση;

-Είναι  ένα σχόλιο για την ανθρώπινη φύση επικεντρωμένο όμως κυρίως στη γυναίκα μέχρι τώρα. Και λέω μέχρι τώρα διότι βλέπουμε πως η «βιομηχανία» της μόδας απευθύνεται πια σε πολύ μεγάλο βαθμό και στους άνδρες. Αυτό το βλέπουμε και στην καθημερινότητα μας αλλά και  στα περιοδικά. Πάντως στα έργα μου μονοπωλεί η γυναίκα ίσως διότι με αφορά περισσότερο.

–Υπάρχει κάποιος συμβολισμός στα έντονα χρώματα που χρησιμοποιείτε;

-Το κόκκινο και οι αποχρώσεις του που επικρατούν στα περισσότερα έργα της ενότητας αυτής  τα αγαπώ πολύ. Μου δίνουν χαρά, αισιοδοξία. Γενικότερα όμως το κόκκινο είναι χρώμα  είναι του πάθους, αποτελεί σύμβολο.

-Γιατί επιμένετε στα ακρυλικά και το κολλάζ εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες;

-Έχω μεγαλύτερη ευχέρεια με τα ακρυλικά. Στεγνώνουν πιο γρήγορα από το λάδι και έτσι  σε πιο σύντομο χρόνο μου δίνεται η δυνατότητα να επανορθώσω, ή να “κτίσω” τις χρωματικές επιφάνειες που θέλω. Όσο για το κολλάζ είναι λίγο παιχνίδι, έχει εκπλήξεις.

Με  κολλάζ όπως και με ακουαρέλες  δουλεύω κατά περίπτωση. 

-Πώς ξεκινά η δημιουργία ενός έργου σας; Από μια εικόνα, ένα συναίσθημα ή μια ιστορία;

-Η ιδέα μπορεί να ξεκινήσει από κάτι εντελώς τυχαίο. Μια ιστορία, μια σκέψη, μια σκηνή που με συγκινεί. Την τελευταία δεκαετία η πλειοψηφία των έργων μου ήταν από στίχους Ελλήνων ποιητών. Επίσης η τελευταία μου ατομική έκθεση που έγινε πριν ένα χρόνο στο Καφέ του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου είχε ως πηγή έμπνευσης, τα φυτά του κήπου του Μουσείου σε διάλογο με τον φυτικό διάκοσμο των εκθεμάτων του Μουσείου.

Όπως βλέπετε  η  συγκίνηση είναι το πρώτο υλικό για να ξεκινήσει ένα έργο ή μια ενότητα έργων.

-Μετά από 24 ατομικές εκθέσεις, τι εξακολουθεί να σας συγκινεί στη ζωγραφική;

Η ανεξάντλητη ανάγκη δημιουργίας, το αίνιγμα, η ποιητικότητα, η μετουσίωση της πραγματικότητας μέσα από την οποία οφείλει να εκφράζεται η ζωγραφική αλλά και η τέχνη γενικότερα. Η επικοινωνία.

-Πώς έχει εξελιχθεί η εικαστική σας γλώσσα όλα αυτά τα χρόνια;

-Κάθε παρουσίαση, συνάντηση με οδηγούν  και σε κάτι άλλο, νομίζω πιο αφαιρετικό. Κάθε σταθμός είναι ο κρίκος μιας αλυσίδας που με οδηγεί κάπου αλλού.

–Υπάρχει κάποιο ορόσημο στην πορεία σας που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο δημιουργείτε;

Δεν υπάρχει κάποιο σημαντικό ορόσημο. Από την άλλη η διερεύνηση είναι συνεχής.

–Τι κρατάτε ως πιο σημαντική εμπειρία από τη συμμετοχή σας σε διεθνείς διοργανώσεις;

-Κατ’ αρχάς βγαίνεις από το μικρόκοσμο σου. Είναι πολύ συγκινητικό να συνυπάρχεις ως άνθρωπος αλλά και ως δημιουργός με καλλιτέχνες από τα διάφορα μέρη της γης.

Το «μαζί», τα κοινά που μας ενώνουν, παρά τις διαφορετικές γλώσσες που μιλάμε, τις διαφορετικές κουλτούρες. Τα προβλήματα μπορεί να  είναι διαφορετικά, η ψυχή όμως είναι παγκόσμια.

-Τι σημαίνει για εσάς ότι έργα σας βρίσκονται σε δημόσιες συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό;

Είναι πολύ τιμητικό για μένα και με συγκινεί η προοπτική να δουν το έργο μου άνθρωποι που δεν έχω συναντήσει και ούτε πρόκειται, αλλά μπορεί να συνομιλήσουν με αυτό.

–Ποιος πιστεύετε ότι είναι ο ρόλος της τέχνης σε μια εποχή έντονων κοινωνικών αλλαγών;

-Αποτελεί μια διαφορετική έκφραση των προβλημάτων της. Στην εποχή μας αλλά και σε όλες τις εποχές η τέχνη έχει ρόλο παρηγορητικό και πολλές φορές αφυπνιστικό.

–Πώς βλέπετε τη σχέση του κοινού με τη σύγχρονη ζωγραφική σήμερα;

-Η αλήθεια είναι πως όταν υπάρχει μια καλή έκθεση ζωγραφικής ο κόσμος συρρέει. Την έχει ανάγκη την τέχνη ο άνθρωπος. Για να φθάσει όμως η πληροφόρηση στο ευρύ κοινό  χρειάζεται προσπάθεια, πράγμα που λείπει πολύ από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Δυστυχώς.

-Πιστεύετε ότι η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως «καθρέφτης» της κοινωνίας;

-Κυρίως καθρέφτης της κοινωνίας είναι.

-Τι σημαίνει για εσάς η παρουσίαση της έκθεσης στην Άνδρο;

-Μου δίνει πολύ μεγάλη χαρά η προοπτική να παρουσιάσω έργα μου σε αυτό το πανέμορφο νησί που παράλληλα έχει μια πολύ σημαντική καλλιτεχνική παράδοση.

–Πως προέκυψε η συνεργασία στο πλαίσιο του «Γιατί όχι;

-Εντελώς τυχαία και  αυθόρμητα. 3 φίλες με 3 ποτήρια κρασί ένα χειμωνιάτικο βράδυ, είπαμε γιατί όχι τα εικαστικά να μη συνομιλήσουν σε ένα πιο  οικείο χώρο, όπως είναι ένα κατάστημα με αξεσουάρ και είδη μόδας, φθάνει αυτός ο  χώρος να διαθέτει την αναγκαία αναπνοή για τα  έργα.

–Πιστεύετε ότι τέτοιες συμπράξεις ανάμεσα στη μόδα, τη φωτογραφία και τη ζωγραφική μπορούν να ανοίξουν νέους δρόμους για τις τέχνες;

-Το πιστεύω πολύ! Και αυτό διότι ίσως με αυτό τον τρόπο, έρθει σε επαφή με τη ζωγραφική και κάποιος που δεν θα έμπαινε σε μια γκαλερί ή ένα μουσείο. Είναι παρεξηγημένο όλο αυτό. Κάποιοι πιστεύουν πως για να μπεις σε γκαλερί πρέπει να πληρώσεις εισιτήριο ή να αγοράσεις. Έτσι μπαίνοντας σε ένα χώρο μόδας μπορεί  τυχαία να συναντηθείς με την τέχνη. Και ποτέ δεν ξέρεις πότε θα ανάψει η σπίθα!

-Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο επισκέπτης φεύγοντας από την έκθεση;

-Να φύγει με μια γλυκιά γεύση, πιθανόν με έναν  προβληματισμό και για τους μη έχοντες σχέση με τη ζωγραφική, μια αίσθηση πως η τέχνη είναι και γι’ αυτόν.

-Αν μπορούσατε να περιγράψετε τη δουλειά σας με τρεις λέξεις, ποιες θα ήταν και γιατί; Τι σας εμπνέει αυτή την περίοδο και ποια είναι τα επόμενα καλλιτεχνικά σας σχέδια;

-Πάντα στο κέντρο των ενδιαφερόντων μου είναι ο άνθρωπος ακόμα και αν δεν απεικονίζεται. Οι σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους, η σχέση ανθρώπου με την πόλη και με το περιβάλλον.   Προς το παρόν έχω κάποιες προγραμματισμένες συμμετοχές, δουλεύοντας παράλληλα και μια νέα θεματική ενότητα.

-Αν στεκόσασταν σήμερα μπροστά στον δικό σας καθρέφτη ως καλλιτέχνις, τι θα λέγατε στον εαυτό σας;

-Θα του έλεγα να μην πτοείται από κάθε είδους δυσκολίες και να συνεχίσει  να εργάζεται όπως κάνει τόσα χρόνια! Την κατάθεση ψυχής.

Info Έκθεσης

UKKA LELLE – Χώρα της Άνδρου

Στον καθρέφτη – Γεύσω Παπαδάκη   

Ζωγραφική

1η Αυγούστου ως 8 Σεπτεμβρίου 2026