Ο χώρος τέχνης «ENOIKOS» εγκαινιάζει το εκθεσιακό του πρόγραμμα με ένα αφιέρωμα στον εικαστικό και εικονογράφο Λάζαρο Ζήκο (1954-2011). Η έκθεση, η μεγαλύτερη έως σήμερα για το έργο του Ζήκου, συγκεντρώνει έργα από την προσωπική συλλογή του Σπύρου Καπή, από τους κληρονόμους του καλλιτέχνη και από ιδιωτικές συλλογές. Τα ανατρεπτικά και ενίοτε ενοχλητικά «εικονο-όργανα» του Ζήκου (ο όρος ανήκει στον ίδιο) είναι εικόνες που λειτουργούν ως εργαλεία ή μηχανές και παρουσιάζουν το ανθρώπινο σώμα ευμετάβλητο, χωρίς όρια και χωρίς όργανα.
Σύνεργα και δείγματα της αχαλίνωτης φαντασίας του Λάζαρου Ζήκου, τα σχέδια, τα κολάζ και οι κατασκευές του συνδυάζουν τον μηδενισμό του punk με τη μελαγχολία του dark wave. Φιλοτεχνώντας σκληρές και ταυτόχρονα τρυφερές εικόνες, όπου πρωταγωνιστούν μάτια και ζώα, πρόσωπα-μάσκες, νεκροκεφαλές, ζευγάρια, φόνοι, τραβεστί και γυναικεία γυμνά, και αντλώντας έμπνευση από συγγραφείς-ανατόμους της ύπαρξης όπως ο Kafka, ο Ζήκος θέλησε να μιλήσει για «τη θέρμη ψυχών και σωμάτων», για τις τεχνολογίες του εαυτού, για τον ερωτισμό και τη σχέση του με τη μοναξιά, για τη ρευστότητα φύλου, τις σεξουαλικές παρεκκλίσεις και τους σεληνιασμούς. Ήταν ένας καλλιτέχνης που είπε τα πράγματα με τ’ όνομά τους. Όπως φανερώνουν ορισμένοι τίτλοι έργων του [«Εγώ και το παιδί μου (Ακούγοντας τους Bauhaus)» (11/11/1985), «Από ένα εξώφυλλο των Kraftwerk. Πώς να περάσετε μια παραμονή πρωτοχρονιάς» (31/12/1991)] η σύγχρονη μουσική τον επηρέασε βαθιά και διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό τη δουλειά του.
Ο Λάζαρος Ζήκος δεν χρειαζόταν πολύ χώρο για να εκφραστεί. Όπως μαρτυρούν οι «παραγωγές» του, υπήρξε ανέκαθεν λάτρης της συμπύκνωσης και του εγκιβωτισμού. Στις πιο δυστοπικές στιγμές του έργου του αυτή η τακτική απηχούσε τον οργουελικό εφιάλτη, ενώ, στις πιο ανέμελες, τη σαγήνη της αθηναϊκής νύχτας και τη χαρά της επικοινωνίας με το μητροπολιτικό τοπίο. Πιστός στο πνεύμα της εναλλακτικής μπρικολάζ αισθητικής, ο Ζήκος εγκωμίασε τα κουτιά αξιοποιώντας τόσο τις χωρικές τους δυνατότητες όσο και τις μεταφορικές τους συνδηλώσεις (πολυκατοικία, τηλεόραση, πακετάρισμα, αποξένωση, κομφορμισμός, εικονοστάσι, φροϊδικό μοτίβο). Τα έργα του, όμως, δεν είναι απλώς πορτρέτα του ίδιου και καθρέφτισμα των εμμονών του – ιδωμένα μαζί, συνθέτουν ένα πραγματικά ξεχωριστό αναγνωστικό της αντεργκράουντ πλευράς της πόλης που ζούμε.
Ο Λάζαρος Ζήκος μάς έμαθε να αναγνωρίζουμε και να αγαπάμε τη σκοτεινή πλευρά της ζωής, τη μαγεία του παραλόγου και ό,τι συνήθως απωθούμε, τους μη κανονικούς, τους παρίες και τα φρικιά αυτού του κόσμου. Η φυγή, η άρνηση, το όνειρο, η αντίσταση και η πρόκληση είναι πράγματι τα πέντε βασικά γνωρίσματα της δουλειάς του. Τα «εικονο-όργανά» του μας μιλούν για το μέλλον της επικοινωνίας και της εικόνας, ένα μέλλον αβέβαιο, διφορούμενο και επίπλαστο. Κυρίως, όμως, σχολιάζουν τα όρια, τις αντιφάσεις και τις ψευδαισθήσεις της ανθρώπινης φύσης και ύπαρξης: ότι κατά βάθος είμαστε απόλυτα εξαρτημένα όντα που αναζητούν εναγωνίως και μάταια την ελευθερία· όντα πολύπλοκα, που έχουν ανίατα πάθη και πολύ συχνά υποπίπτουν σε αδιόρθωτα, μοιραία λάθη.
Who is Who
Ο Λάζαρος Ζήκος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1954. Το 1973 πρωτοδημοσίευσε κόμικς και σχέδια στο «Panderma» του Λεωνίδα Χρηστάκη, σε ειδικό τεύχος-αφιέρωμα με τίτλο «ΝΗΠΑΡΝΤΟΥ-ΩΝΞ». Συνεργάστηκε με πολλά περιοδικά και εφημερίδες: «Κολούµπρα», Χαρακίρι», «Πράσινη Γάτα», «Τρύπα», «Άλλη Πόλη», «Ευτοπία», «Νέο Επίπεδο», «Απαγορευμένος Πλανήτης», «Bisumuth», «Έψιλον», «Ιδεοδρόµιο», «Κούρος», «Βαβέλ», «Athens Voice», μεταξύ άλλων. Εξέδωσε τα φανζίν «Αυτογνωσία» (1974), «Σαλαμάντρα» (1977), «F-ΖINE» (1998-2002, 2011) και τα βιβλία «E. H. MADLOVE. Ιστορίες που θα σου έλεγα» (Dark Age, 1994) και «Η μαγική ράφτρα» (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 1997). Ασχολήθηκε με την εικονογράφηση βιβλίων, όπως το «Ασμόλ» (Δίαυλος, 1998) του Δημήτρη Βανέλλη. Παρουσίασε την εικαστική δουλειά του σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις σε γκαλερί και χώρους τέχνης (Εύµαρος, Ηώς, Αγκάθι, Έγινα-Αίγινα, Βαβέλ, ΤAF). Συμμετείχε στην «Παγκόσμια Έκθεση Γελοιογραφίας» (1977), στην έκθεση «Ο Μίκυ Μάους συναντά την Τέχνη», Ελληνοαμερικανική Ένωση, Αθήνα (2005) και στη «Μεγάλη αναταραχή. Πέντε ουτοπίες στο ’70, λίγο πριν – λίγο μετά» (Πάτρα, 2006). Απεβίωσε το 2011 στην Αθήνα. Η μεταθανάτια έκθεση «Λάζαρος Ζήκος: Ζωγραφιές του φθινοπώρου», σε επιμέλεια Χριστόφορου Μαρίνου, πραγματοποιήθηκε το 2012 στο πλαίσιο του 14ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κόμικς Αθήνας, στη Διπλάρειο Σχολή.
Η έκθεση στον ENOIKOS συνοδεύεται από έντυπο με κείμενα του Δημήτρη Βανέλλη, του Σπύρου Καπή, του Χριστόφορου Μαρίνου, του Κ ω σ τ ή (Τριανταφύλλου), της Φλώρας Σαρτζετάκη, της Βούλας Φερεντίνου και του Χρήστου Φερεντίνου.
Φωτογράφιση έργων: Κυριακή Ντοβίνου
Σχεδιασμός πρόσκλησης και εντύπου: Talc Studio
Επιμέλεια έκθεσης: Χριστόφορος Μαρίνος
Info
Διάρκεια έκθεσης
Σάββατο 13 Δεκεμβρίου 2025 έως Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026
Τη βραδιά των εγκαινίων θα πραγματοποιηθεί περφόρμανς από τη Γαλλοελβετίδα εικαστικό LaraBuffard.
Ωράριο λειτουργίας
Κάθε Παρασκευή, Σάββατο & Κυριακή, 12:00-18:00
και κατόπιν ραντεβού: 6977674163
Χώρος τέχνης ENOIKOS
Κουμουνδούρου 29, Άλιμος 17456 (μετρό Άλιμος)
