Ρεπορταζ- Συνεντευξη Ζέτα Τζιώτη
Στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος-Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, από τις 16 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Οκτωβρίου 2026, παρουσιάζεται η έκθεση με τίτλο ‘Συναστρία’, σε επιμέλεια, Κώστα Πράπογλου.
Η ‘Συναστρία’ αποτελεί σύλληψη και πρωτοβουλία του Λευτέρη Μωυσιάδη, Founder & Project Manager, ο οποίος εμπνεύστηκε το αρχικό concept και ανέλαβε την ανάπτυξη και τη συνολική διαχείριση του εγχειρήματος. Τη διοργάνωση και την παραγωγή έχει αναλάβει η Tsakalou P.R. Agency.
Οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες είναι οι Άννα Αμπαριώτου, Λυδία Ανδριώτη, Χρήστος Αντωναρόπουλος, Στάθης Βατανίδης, Κώστας Βαρώτσος, Ρόζα Ζεϊντάν, Αννίτα Καλημέρη, Σοφία Καλογεροπούλου, Βασίλης Καρακατσάνης, Micha Cattaui, Ιάσων Μέγκουλας (Cacao Rocks), Κωνσταντίνος Ξενάκης, Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος, Κυριακή Πατρωνάκη-Χαραλαμπίδου, Λία Πέτρου, Λίνα Πηγαδιώτη, Εύη Σαββαΐδη, Τόλης Τατόλας, Γιώργος Τζινούδης, Κώστας Τσόκλης.
Ανάμεσα στις εικαστικές δημιουργίες εμφανίζονται ποιήματα δεκατριών σύγχρονων ποιητών και ποιητριών από την Ελλάδα. Οι στίχοι τους εισάγουν στιγμές αναστολής του χρόνου, συνοδεύοντας τη διαδρομή του επισκέπτη σαν αστερισμοί της γλώσσας. Παράλληλα, επιλεγμένα χειρόγραφα και σπάνια βιβλία κοσμογραφίας, αστρονομίας και αστρολογίας από τις Ειδικές Συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος φωτίζουν τη μακραίωνη σχέση του ανθρώπου με το ουράνιο στερέωμα.
Οι συμμετέχοντες ποιητές είναι οι Άννα Γρίβα, Μυρσίνη Γκανά, Γιώργος Βέης, Χάρης Βλαβιανός, Νίκος Ερηνάκης, Γιάννης Ευσταθιάδης, Λένα Καλλέργη, Μαρία Κουλούρη, Δήμητρα Κωτούλα, Μαρία Πατακιά, Μαρία Τοπάλη, Θανάσης Χατζόπουλος, Δήμητρα Χριστοδούλου.
Τι συμβαίνει όταν είκοσι καλλιτεχνικές τροχιές, δεκατρείς ποιητικές φωνές και αιώνες ουράνιας γνώσης συναντώνται κάτω από έναν γυάλινο ουρανό;
Η ομαδική έκθεση Συναστρία, σε επιμέλεια και κείμενο του Κώστα Πράπογλου, στρέφει την προσοχή μας σε μία από τις αρχαιότερες ανθρώπινες επιθυμίες: την ανάγκη να ενώσουμε απομακρυσμένα σημεία, να αναγνωρίσουμε μορφές μέσα στο άγνωστο και να αποδώσουμε νόημα σε όλα όσα μας υπερβαίνουν. Πολύ πριν από την ανάπτυξη της επιστήμης και των οργανωμένων συστημάτων γνώσης, ο ουρανός υπήρξε ο πρώτος μεγάλος καμβάς της ανθρώπινης φαντασίας. Εκεί γεννήθηκαν μύθοι, φόβοι, επιθυμίες και αφηγήσεις που εξακολουθούν να συνοδεύουν την αντίληψή μας για τον κόσμο.
Ο τίτλος της έκθεσης οικειοποιείται τον όρο «συναστρία» και τον διευρύνει σε ένα σύστημα ανάγνωσης σχέσεων, συγγενειών και απρόσμενων αντιστοιχιών. Είκοσι εικαστικοί εμπνέονται από τους πλανήτες, τους αστερισμούς και τις κοσμικές αφηγήσεις, αναπτύσσοντας έργα που συνδέουν τη μυθολογία, την επιστημονική παρατήρηση, την προσωπική εμπειρία και τη συλλογική μνήμη.
Μέσα από τη γυάλινη οροφή της Βιβλιοθήκης, ο πραγματικός ουρανός εισέρχεται στην εκθεσιακή εμπειρία. Το φυσικό φως, οι νεφώσεις και οι μεταβολές της ημέρας συνοδεύουν τα έργα, υπενθυμίζοντας ότι η παρατήρηση παραμένει μια ζωντανή διαδικασία.
Στον πυρήνα της Συναστρίας βρίσκεται η πιθανότητα μιας απρόσμενης σύνδεσης: η στιγμή κατά την οποία ένα έργο, ένας στίχος ή μια σελίδα συναντά μια προσωπική ανάμνηση και αποκτά αιφνίδια οικειότητα. Οι επισκέπτες καλούνται να χαράξουν τη δική τους διαδρομή και, ενώνοντας τα σημεία, να ανακαλύψουν τον δικό τους αστερισμό.
Η διοργάνωση εκτείνεται σε εμβληματικούς πολιτιστικούς και επιστημονικούς χώρους της Αθήνας, όπως το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών που αποτελεί το 1ο Ερευνητικό Κέντρο της Ελλάδος, το Πλανητάριο του Ιδρύματος Ευγενίδου / Eugenides Foundation, οπου το κοινό έχει την ευκαιρία να συμμετάσχει σε «Ζωντανές Περιηγήσεις στο Διάστημα» και η νέα Στοά Αρσακείου όπου το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου, υπό το φως της Πανσελήνου, θα φιλοξενήσει μια ξεχωριστή ποιητική βραδιά, κατά την οποία οι ποιητές και ποιήτριες που συμμετέχουν στη Συναστρία θα αναγνώσουν, στο αίθριο της Στοάς, τα ποιήματα που έγραψαν ειδικά για το εγχείρημα. Η ποίηση θα συναντήσει τον νυχτερινό ουρανό, μεταφέροντας τη διαδρομή της έκθεσης στην καρδιά της Αθήνας και δίνοντας φωνή στους αστερισμούς της γλώσσας. Αμέσως μετά θα ακολουθήσει μουσική εκδήλωση αφιερωμένη στην Πανσέληνο.
Από τους εικαστικούς που συμμετέχουν ξεχωρίσαμε μεταξύ άλλων, την πρόταση του ζωγράφου Βασίλη Καρακατσάνη, ο οποίος παρουσιάζει δύο έργα του, τον πλανήτη Ποσειδώνα και τους Ιχθύες, σε μια ιδιαίτερη εικαστικά συνομιλία. Συναντήσαμε τον εικαστικό στο χώρο της έκθεσης και μιλήσαμε μαζί του.
-Βασίλη, μιλήστε μας για την συμμετοχή σας.
ΒΚ. Τα έργα μου είναι ο Ποσειδώνας και οι Ιχθύες. Μου ανατέθηκαν από την διοργάνωση παρόλο που δεν έχω γεννηθεί στο συγκεκριμένο ζώδιο.
Ήταν μια πρόταση την άνοιξη που μας πέρασε από τον Λευτέρη Μωυσιάδη, χαροποιώντας με ιδιαίτερα. Η επιμέλεια του Κώστα Πράπογλου επισφράγισε την θετική μου ανταπόκριση, μιας και είναι ένας άνθρωπος που χαίρομαι να συνυπάρχω. Έχουμε συνεργαστεί άλλες δύο φορές στην έκθεση με τίτλο ‘All Aboard’ στο Αεροδρόμιο της Αθήνας και στις ατομικές μου εκθέσεις με τίτλο ‘Urban Tools’ στην Genesis Gallery της Αθήνας και στην Metamorfosis Art Gallery της Θεσσαλονίκης, τα δύο τελευταία χρόνια.
-Θα μπορούσατε να μας ξεναγήσετε στα έργα σας τ;
– Όπως προανέφερα τα έργα μου είναι ο Ποσειδώνας και οι Ιχθύες. Ζωγράφισα ένα πολιτισμό που περιβάλλεται από τείχη και ισχυρή φρουρά, στην προσπάθεια διαφύλαξης του κοινωνικού του μοντέλου από έξωθεν επιβουλές.
Μια κοινωνία βασισμένη στην ισότητα, δικαιοσύνη και αλληλεγγύη. Δεν υπάρχουν πλούσιοι και φτωχοί, όμορφοι ή άσχημοι. Υπάρχουν οντότητες αυτόνομες, ισότιμες, ισόνομες και ισήγορες, που καλούνται σαν ψηφίδες να σχηματίσουν το υπέρτατο ον μιας κοσμικής δικαιοσύνης για όλο το σύμπαν.
Στον πλανήτη Γη υπάρχει θάλασσα. Η εγγύτητα του με τον γήινο θαλάσσιο κόσμο, όπου τα όντα ζουν με αρμονία, ισορροπία, χωρίς την επεξήγηση του ενός προς το άλλο για τον ρόλο τους ως στοιχεία ενός συνόλου, αποτελούν το πρώτο συστατικό της γαλήνης.
Παρατηρώντας τις κινήσεις από τα ρεύματα της Ωκεάνιας Ποσειδωνίας στη θάλασσα της Γης, θα δούμε την πρώτη ύλη της ‘ιδεολογίας’ του πολιτισμού αυτού.
Γαλήνια ζωή.
Η φρουρά και τα τείχη υπάρχουν για τη διαφύλαξη αυτού του επιτεύγματος, μαζί με τα δεκαέξι φεγγάρια του, που βοηθούν τη συνολική άμυνα, από τους Γήινους.
-Τι είναι για σας το σύμπαν;
– Δεν ξέρω. Βλέποντας τα αστέρια στον ουρανό και πολλές φορές παρατηρώντας την διαφορετική φωτεινότητα τους, αντιλαμβάνομαι το πόσο ασήμαντη είναι η ύπαρξη μας. Χαμογελάω με τα ελαττώματα μου, τις αγωνίες μου. Πάω να γίνω για λίγο σοφότερος, αλλά κάτι με κρατάει πίσω. Δεν πειράζει. Τελικά αγαπάω πολύ αυτό που ζω στην κουκίδα που λέγεται Γη.
-Επόμενα σχέδια;
– Τον ερχόμενο Νοέμβριο η συμμετοχή μου στην Art Athina με τις Prisma Art Gallery και Astrolavos Art Galleries.
-Επόμενη ατομική στην Αθήνα έχετε προγραμματίσει;
– Όχι δεν έχω προγραμματίσει και αυτό γιατί δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη κάτι που να έχει λόγο ύπαρξης με την οντότητα μιας ατομικής παρουσίας, δηλαδή μιας νέας πρότασης. Δουλεύω και βλέπουμε. Πρώτα βγαίνει η νέα δουλειά και μετά η ανάγκη παρουσίασης της.
Who is Who
Ο Βασίλης Καρακατσάνης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1957 όπου ζει και εργάζεται.
Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, Θεωρία της Τέχνης στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Βαρκελώνης & Συντήρηση Αρχιτεκτονικών Μνημείων στο Centro Europeo της Βενετίας, με υποτροφίες του ΙΚΥ, της Ισπανικής Κυβέρνησης & του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Έχει εκθέσει από το 1982 έως σήμερα, (105 ατομικές εκθέσεις) στην Ελλάδα, Κύπρο, Ισπανία, Ιταλία, Ινδονησία, Ισημερινό, Τουρκία, Δανία, H.A.E. & Γερμανία.
Συμμετείχε σε δεκάδες ομαδικές εκθέσεις, Art Fairs & διεθνείς εκθέσεις.
Έργα του έχουν δημοσιευθεί σε εκδόσεις τέχνης & βρίσκονται σε ιδιωτικές & δημόσιες συλλογές στην Ελλάδα & το εξωτερικό.
