Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη
Η Κάτια Βαρβάκη, μια από τις πιο ενδιαφέρουσες «φωνές» στην σύγχρονη ελληνική τέχνη, συμμετέχει φέτος στην Art Athina 2025, 18-22 Σεπτεμβρίου στο Ζάππειο Μέγαρο, παρουσιάζοντας ένα έργο που ξεχωρίζει για την αισθητική του και την εικαστική του ταυτότητα.
Με την υποστήριξη της γκαλερί Αστρολάβος, η καλλιτέχνης εκθέτει μια σύγχρονη ερμηνεία του εμβληματικού έργου του Εδουάρδου Μανέ «Πρόγευμα στη Χλόη». Μέσα από αυτήν την αναφορά, η Βαρβάκη καταφέρνει να συνδυάσει το κλασσικό με τη σύγχρονη δημιουργία, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη σύνθεση που προκαλεί συναισθηματική και αισθητική ανταπόκριση.
Σε αυτή τη συνέντευξη, η καλλιτέχνης μοιράζεται μαζί μας τις σκέψεις και τις εικόνες που την οδήγησαν στην υλοποίηση του έργου αυτού, εξηγώντας τα συναισθήματα που την ενέπνευσαν και το όραμα που κρύβεται πίσω από την αναδημιουργία ενός τόσο σημαντικού έργου της τέχνης.
-Κάτια, φέτος, συμμετέχετε στην Art Athina με την γκαλερί Αστρολάβος, παρουσιάζοντας ένα έργο που είναι ταυτόχρονα χαρακτηριστικό και αναγνωρίσιμο. Το έργο αυτό αποτελεί μια σύγχρονη αναφορά στο εμβληματικό έργο του Μανέ «Πρόγευμα στη Χλόη». Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να δημιουργήσετε αυτήν την ιδιαίτερη σύνθεση;
-Χρόνια τώρα με «κυνηγάει» αυτό το αινιγματικό έργο. Μια γυναικεία φιγούρα γυμνή δεσπόζει στο κέντρο του πίνακα. Γυμνή αλλά όχι ευάλωτη. Αθώα αλλά και προκλητική. Σαν να συγκεντρώνει όλη την σοφία της γυναικείας γνώσης. Δύο άντρες ντυμένοι την συντροφεύουν. Τα απομεινάρια ενός γεύματος κείτονται στη χλόη. Το τοπίο είναι ένα δάσος.
-Στα έργα του Μανέ το φως γίνεται πρωταγωνιστής. Στο δικό σας έργο , οι αιωρούμενες σφαίρες μοιάζουν να φωτίζουν το δάσος. Είναι μια αναφορά σε εκείνον ή ένας δικός σας τρόπος να μιλήσετε για το φως;
-Είναι μια αναφορά στον χρόνο που διατρέχει τους αιώνες, στην τέχνη που φωτίζει και κρατάει τις ψυχές σε επαγρύπνηση, στο δίπολο άντρας – γυναίκα, στην φύση που είναι η ζωή, η ύπαρξη και η αναπνοή μας.
-Ο Μανέ επανερχόταν αδιάκοπα στο ίδιο θέμα σαν να μην εξαντλείται ποτέ. Υπάρχει για εσάς κάποιο μοτίβο που νοιώθετε την ανάγκη να το δουλέψετε ξανά και ξανά;
-Η φύση, η γυναίκα, ο χρόνος . Τα τελευταία χρόνια τοποθετώ στα έργα μου μοτίβα από χαλιά. Με μαγεύουν τα χρώματα ,τα σχέδια, οι υφές. Όταν σκέφτομαι ότι κάποιοι άνθρωποι έσκυψαν από πάνω και κόμπο- κόμπο δημιούργησαν αυτά τα υπέροχα έργα. Πόσος χρόνος και πόση υπομονή! Για εμένα είναι η ζεστασιά της ανθρώπινης παρουσίας, η ομορφιά, η αφοσίωση, η αγάπη.
-Ποια είναι η σχέση σας με τον Μανέ και τους ιμπρεσιονιστές αν θεωρούμε ότι υπάρχει τέτοια επιρροή στην έμπνευσή σας;
Πως δουλέψατε τεχνικά το έργο, με ποια υλικά; Πόσο σημαντικό είναι για εσάς το υλικό για την απόδοση της ατμόσφαιρας;
-Σαν ζωγράφος που σπούδασε στην Σχολή Καλών Τεχνών από το 1986 μέχρι το 1991 είχα την τύχη να μάθω όλες τις παραδοσιακές τεχνικές της ζωγραφικής.
Δουλεύω με την ίδια χαρά ακρυλικά, λάδια, κολλάζ, μικτή τεχνική, κατασκευές με ποικίλα υλικά. Αγάπησα όλους τους καλούς ζωγράφους, ιμπρεσιονιστές, εξπρεσιονιστές, συμβολιστές κλπ. Εκτίμησα την απόδοση του φωτός, την πηγαία έκφραση του συναισθήματος, την έκρηξη του χρώματος, την σχεδιαστική δεινότητα. Ζήλεψα πολλούς από αυτούς. Το συγκεκριμένο έργο είναι με χρώματα λαδιού εκτός από 2-3 σημεία που έχω χρησιμοποιήσει ακρυλικά χρώματα.
-Ο τίτλος του έργου «Πρόγευμα στη χλόη» προκαλεί συναισθηματικές και αισθητικές προσδοκίες. Ποιο μήνυμα ή ποια αίσθηση θέλετε να μεταφέρετε στους θεατές μέσα από αυτό το έργο; Πώς ο χρόνος και η φύση συνυπάρχουν σε αυτό το έργο;
-Ο αέναος κύκλος της ζωής, ο χρόνος που αναπτύσσεται σαν σπείρα και δεν έχει αρχή και τέλος, η επανάληψη των εποχών, της ημέρας και της νύχτας , οι ανάγκες μας και οι επιθυμίες μας δημιουργούν ένα πλαίσιο που μας κρατάει εγκλωβισμένους. Οι αιωρούμενες σφαίρες είναι η ελπίδα για φως, αγάπη, κατανόηση της ύπαρξής μας. Η γυμνή γυναίκα το γνωρίζει.
-Ποιοι συμβολισμοί κρύβονται στο έργο;
-Μέσα στην ύφανση του χαλιού είναι πιασμένα τα όνειρα, οι ελπίδες και οι επιθυμίες μας. Τα σχέδιά του είναι μοτίβα φυτών, ζώων, πουλιών, κλπ. Με τι σχήμα θα υφαίναμε τις επιθυμίες μας? Τι χρώμα θα βάζαμε στα όνειρα; Είμαστε κι εμείς ένα μέρος ενός τεράστιου χαλιού;
-Πώς το έργο αυτό διαφοροποιείται από τα προηγούμενα έργα σας; Υπάρχουν νέα στοιχεία στην εικαστική σας γλώσσα ή στην προσέγγιση που δεν έχετε εξερευνήσει ως τώρα;
-Η αναφορά σε πολύ γνωστά έργα – σταθμούς στην ιστορία της τέχνης με απασχολεί τον τελευταίο χρόνο. Έχω εντάξει στοιχεία τους σε νέα μου έργα προσπαθώντας να ερμηνεύσω και να κατανοήσω την γλώσσα τους. Είναι κάτι που με ενδιαφέρει και θα συνεχίσω.
-Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας μετά από αυτό το έργο; Υπάρχει κάποια θεματική ή κατεύθυνση;
-Εστιάζω μέσα στο 2026 σε δύο ατομικές εκθέσεις. Τον Φεβρουάριο του 2026 στο καφέ του Αρχαιολογικού Μουσείου μια έκθεση με τελείως διαφορετική θεματολογία, με επιμέλεια της Ίριδας Κριτικού. Η έμπνευση είναι από τα εκθέματα του Μουσείου και ειδικά από τις γυναικείες μορφές.
Τον Ιούλιο του 2026 μια ατομική έκθεση στο Φετιχιέ Τζαμί στην Ναύπακτο, ένα κτίριο του 15ου αιώνα που η ατμόσφαιρά του σε υποβάλει και σε καθηλώνει, στο ενετικό Λιμάνι Ναυπάκτου. Η έκθεση διοργανώνεται από την Εφορία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδος με επιμέλεια πάλι της Ίριδας Κριτικού. Σε αυτή θα παρουσιάσω και παλαιότερα έργα.
Info
Η Κάτια Βαρβάκη συμμετέχει στην ART ATHINA 2025, με την ASTROLAVOS art galleries, Booth L 26
«Φυσάει ο Χρόνος στα Όνειρα» η Κάτια Βαρβάκη στην Γκαλερί Αστρολάβος
