Συνέντευξη στη Ζέτα Τζιώτη

Η έκθεση «Αρκεί να το πιστέψεις» είναι κάτι περισσότερο από μια συλλογή έργων τέχνης. Είναι μια ιστορία για την πίστη, τη δύναμη της τέχνης να ενώνει και να αλλάζει ζωές. Ο Νικηφόρος, με την απίστευτη ευαισθησία του, αποτυπώνει τον κόσμο του μέσα από τα έργα του και μας θυμίζει ότι η διαφορετικότητα μπορεί να γίνει πηγή έμπνευσης και δύναμης.

Για να μάθουμε περισσότερα για αυτή την ιδιαίτερη έκθεση, έχουμε τη χαρά να συνομιλήσουμε με τη μητέρα του, Γιώτα Τσεκούρα, που ζει από κοντά την πορεία του Νικηφόρου και την Ήρα Παπαποστόλου, ιστορικό Τέχνης που επιμελήθηκε την έκθεση. Την ιδέα στήριξε η Βασιλική Σιαντή, Artistic Director που πίστεψε από την αρχή στο όραμα του καλλιτέχνη.

Γιώτα Τσεκούρα, μητέρα Νικηφόρου

-Κυρία Τσεκούρα, τι είναι αυτό που πιστεύετε ότι κάνει τον Νικηφόρο να θέλει να ζωγραφίζει κάθε μέρα;

-Ο Νικηφόρος ζει μέσα από τα έργα του σε ένα δικό του όνειρο. Τα χρώματα τον μαγεύουν, δίνουν ζωή. Ζωντανεύει μορφές, τους δίνει συναισθήματα χαράσσει δρόμους να τους περπατήσει στη δική του φαντασία. Συνομιλεί μαζί τους. Τότε το πνεύμα ηρεμεί. Το θυμικό γίνεται γραμμές. Τότε ο νους έχει χώρο, να επικοινωνήσει, να διδαχθεί. Μέσα σε όλο αυτό νιώθει ελεύθερος. Αυτό είναι που τον κάνει να θέλει να ζωγραφίζει κάθε μέρα.

-Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που έχετε αντιληφθεί σκέφτεται όταν ξεκινά έναν καινούργιο πίνακα;

-Δεν σκέφτεται κάτι συγκεκριμένο. Ο Νικηφόρος έχει ως ιδιαίτερο χαρακτηριστικό να παρατηρεί τα πάντα γύρω του με μια ματιά και να εστιάζει σε ιδιαίτερες λεπτομέρειες. Για παράδειγμα ένα ιδιαίτερο βότσαλο ανάμεσα σε εκατοντάδες γύρω του που θα του θυμίσει από κάποιο σχηματισμό, μια μορφή ή ένα σύμβολο. Αυτό όμως είναι γενικευμένο στα πάντα γύρω του. Κάτι από το περιβάλλον γύρω του ή μια εμπειρία γίνονται αφορμές κάθε φορά για να ξεκινήσει κάτι νέο.

–Υπάρχει κάποιο χρώμα που νιώθετε ότι τον εκφράζει περισσότερο; Γιατί;

-Η γνωριμία του με τα νησιά και το Αιγαίο του προσφέρουν χαρά υπαρξιακή. Θυμός, φόβος, αμηχανία, στενοχώρια δίνουν τη θέση τους σε μια τάση ελευθερίας, όπως μόνο ένα παιδί την αισθάνεται. Σε αυτή την ελευθερία βιώνει το μπλε του ουρανού και της θάλασσας, το κίτρινο του ήλιου. Νομίζω βλέπει φως σε κάθε χρώμα. Έχει την άνεση να χρησιμοποιεί και να πειραματίζεται με όλα τα χρώματα αλλά στα έργα του κυριαρχούν το μπλε και το κίτρινο. Τελευταία εισάγει το πορφυρό, το γαλάζιο και το χρυσό από τις Βυζαντινές Αγιογραφίες.

-Πώς ξεκίνησε να ζωγραφίζει; Ποια εικόνα ή ποιο συναίσθημα πιστεύετε ότι του έδωσε την έμπνευση για το πιο αγαπημένο του έργο;

-Ήσυχα, αθόρυβα ως κύρια δραστηριότητα. Όλα γύριζαν γύρω από αυτό. Όπως κινούνταν απλά ζωγράφιζε. Άλλα παιδιά επιθυμούν να έχουν μια μπάλα συνεχώς ή να έχουν μια ιδιαίτερη σχέση με το έδαφος. Ο Νικηφόρος έχει σαν προέκταση των χεριών του μολύβια και πινέλα. Ακόμα και την τεχνολογία την χρησιμοποιεί ως εργαλείο για ζωγραφική ή τέχνη γενικότερα.

Οι επισκέψεις σε Μουσεία όπως το Αρχαιολογικό, το Κυκλαδικό όπου για ώρες παρατηρούσε τα αγάλματα προσπαθώντας να τα αγγίζει ενώ του έκαναν τη σχετική παρατήρηση. Οι περίπατοι στην Ακρόπολη, στο Σούνιο, στη φύση…καθώς και η εμπειρία σε αεροπορικά ή ακτοπλοϊκά ταξίδια. Με άλλα λόγια κάθε αληθινή εμπειρία που μπορεί να γεμίζει με εικόνες, γεύσεις, μυρωδιές το νου ενός παιδιού.

–Όταν ζωγραφίζει, ακούει μουσική;

-Όχι πάντα. Υπάρχουν φορές που όταν ακούει μουσική θέλει ταυτόχρονα να ζωγραφίσει δημιουργώντας ένα συσχετισμό ή μοτίβο. Συνήθως η μουσική προηγείται. Θα παίξει πιάνο, ή θα παίξουμε μαζί, θα ακούσουμε αγαπημένους συνθέτες όπως Χατζιδάκη, Θεοδωράκη, Λοίζο, κ.α. εμβατήρια αν είναι κοντά σε εθνική εορτή, κάποιους Βυζαντινούς Ύμνους, κλασσική μουσική όπως Μότσαρτ, ενδεχομένως να συμμετέχει στην όλη διαδικασία και με το σώμα του με χορό και εν συνεχεία όντας συναισθηματικά φορτισμένος, ή φορτισμένος από εικόνες και εμπειρίες γεμίζει χαρτιά και καμβάδες με ολόκληρες ιστορίες.

-Πώς νιώθει όταν βλέπει τους ανθρώπους να στέκονται μπροστά στους πίνακές του;

-Νομίζω ότι νιώθει αυθόρμητα χαρά. Ακόμη και αν δεν μπορεί να το εκφράσει λαμβάνει κάποιου είδους αναγνώριση και επιβεβαίωση καθώς αισθάνεται ότι υπάρχει μια σύνδεση. Ότι συνδιαλέγεται με κατανόηση με τον άλλο εξωλεκτικά ως να μοιράζονται μια κοινή εμπειρία, χωρίς να χρειάζονται λόγια, αλλά μέσω μόνο του ίδιου του έργου. Είναι ένα κανάλι ανοιχτό για επικοινωνία χωρίς κανένα περιορισμό. Όπως λέει και ο Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ στον Μικρό Πρίγκηπα: «Μόνο με την καρδιά βλέπεις καλά, την ουσία δεν τη βλέπουν τα μάτια…»

Ό,τι αξίζει πραγματικά βρίσκεται κρυμμένο. Δεν κάνει θόρυβο. Αντιθέτως, είναι σιωπηλό και ήρεμο, ήσυχο.

-Τι διακρίνετε ότι του αρέσει περισσότερο στη διαδικασία της έκθεσης — η προετοιμασία, τα εγκαίνια ή η επαφή με τον κόσμο;

-Όλα! Η προετοιμασία κρύβει μικρούς θησαυρούς μέσα από την ενασχόληση και του ίδιου. Όπως συμβαίνει στην προετοιμασία μιας επερχόμενης γιορτής.

Τα εγκαίνια ήταν η ίδια η γιορτή! Με αγαπημένα πρόσωπα αλλά και νέα. Είναι μια γέφυρα επικοινωνίας εξωλεκτικής μέσω των συναισθημάτων και της γενικότερης ατμόσφαιρας χαράς με τους άλλους. Είναι μια ευκαιρία να συναντήσει ο ένας τον άλλο και να μοιραστούν συναισθήματα με τους χτύπους της καρδιάς. Τη ζωντάνια και την αγάπη για τη ζωή, για τα πάντα γύρω.

–Αν κάποιος συνομήλικός του, με τα ίδια προβλήματα έλεγε σε εσάς ότι φοβάται να δείξει τη δουλειά του, τι θα τον συμβουλεύατε;

-Δεν πειράζει. Για κάθε άνθρωπο έρχεται η κατάλληλη ώρα για κάθε τι. Όταν πιέζεις κάτι σημαίνει ότι δεν είναι ώριμο να συμβεί. Να έχει πίστη. Να συνεχίζει αμετακίνητος να δουλεύει πάνω σε αυτό με συνέπεια. Να εξελίσσεται δουλεύοντας με διάφορα υλικά και να πειραματίζεται. Να ταξιδεύει κυριολεκτικά. Να ταξιδεύει μεταφορικά ανάμεσα στο περιβάλλον γύρω του σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας προς τη δική του Ιθάκη.

Ήρα Παπαποστόλου, Ιστορικός Τέχνης και Επιμελήτρια της Έκθεσης 

-Ήρα, πώς αισθάνθηκες που επιμελήθηκες την έκθεση του μικρού Νικηφόρου;

-Αισθάνθηκα μεγάλη τιμή αλλά και μεγάλη χαρά που η οικογένεια Σιαντή με επέλεξε για να επιμεληθώ την συγκεκριμένη έκθεση. Ταυτόχρονα αισθάνθηκα και μια τεράστια ευθύνη γιατί ήθελα να επικοινωνηθεί με τον πιο ουσιαστικό τρόπο ένα μήνυμα για την διαφορετικότητα και την συμπερίληψη, με σεβασμό πρωτίστως απέναντι στον Νικηφόρο και την μητέρα του. Τα εγκαίνια με αποζημίωσαν.

–Τι είναι αυτό που πιστεύεις ότι κάνει τον Νικηφόρο να θέλει να ζωγραφίζει κάθε μέρα;

-Η ζωγραφική για τον Νικηφόρο είναι ο τρόπος του να μιλά με τον κόσμο και να βρίσκει μέσα στη μέρα του στιγμές ηρεμίας. Ένα παιδί στο φάσμα του αυτισμού μπορεί να μπει σε ένα χώρο και να “σκανάρει” πολλές πληροφορίες που του κάνουν εντύπωση μέσα σε μια στιγμή. Αυτές τις πληροφορίες ο Νικηφόρος τις επικοινωνεί καλύτερα όχι τόσο με τον λόγο αλλά με την ζωγραφική.

–Εσύ σαν επιμελήτρια και σαν άνθρωπος τι αποκόμισες από αυτή την συνεργασία;

-Χωρίς να χάσω την ιδιότητα μου του ιστορικού τέχνης, νομίζω ότι έγινα καλύτερη ως άνθρωπος. Για μένα ήταν μια εμπειρία που δεν είχα ξαναζήσει: γνώρισα τον πλούτο μιας ιδιαίτερης παιδικής ψυχής αλλά και αυτόν της Γιώτας Τσεκούρα, της μητέρας του Νικηφόρου, μιας έξυπνης, μορφωμένης και δυναμικής γυναίκας που πιστεύει στο χάρισμα του κάθε παιδιού.

Τέλος, διάβασα και έμαθα πολλά πράγματα για τον αυτισμό που δεν τα γνώριζα, ώστε να μπορέσω να συνεισφέρω σε όλη αυτή την ομαδική προσπάθεια που έγινε ώστε η έκθεση να είναι επιτυχημένη.

Sianti Gallery

Βασ. Αλεξάνδρου 2 & Νηρηίδων 18, τ.κ 11634 (Περιοχή Χϊλτον)
Πίσω από την Εθνική Πινακοθήκη – Μετρό Ευαγγελισμός