Παρακολουθήσαμε το «Ρέκβιεμ για το τέλος του έρωτα» στην πρεμιέρα του στην Εθνική Λυρική Σκηνή και νοιώσαμε μύστες σε μια λειτουργία που δεν ζητά να την περιγράψεις, μα να την κουβαλάς μέσα σου, σα στίγμα, σα σημάδι που αφήνει ο έρωτας ή η βάπτιση. Πώς να μιλήσεις για ένα ρέκβιεμ, ειδικά όταν αφορά το τέλος του έρωτα; Τα λόγια φαίνονται φτωχά μπροστά σ’ αυτό που μόλις συνέβη στο σώμα και στο μυαλό μου. Δεν θα το κρίνω, δεν θα το αφηγηθώ· θα μοιραστώ μόνο αυτό που ένιωσα.
Στην σκηνή δεν εκτυλίσσεται απλώς μια παράσταση ή μια περφόρμανς χορού με ζωντανή ορχηστρική μουσική· ήταν ένας ζωντανός, ανασαίνων πίνακας, μια τελετουργία της απώλειας. Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, ο Γιώργος Κουμεντάκης και ο Θεόδωρος Κουρεντζής συναντιούνται πάνω σε μια σκάλα όχι για να στηρίξουν το μεγαλείο τους, αλλά για να επιβεβαιώσουν την αλήθεια του: δεν μπορείς να ελέγξεις ή να διασώσεις τον έρωτα· μόνο να τον ζήσεις, κι όταν χαθεί, τον έχασες.
Η χορογραφία δεν αφηγείται, επιμένει. Τα σώματα δεν χορεύουν για να εκφραστούν, χορεύουν για να αντέξουν την αέναη πτώση. Σώματα εκτεθειμένα που κουβαλούν την ιστορία τους, γλιστρούν, σωριάζονται, ξανασηκώνονται μόνο για να πέσουν πάλι. Η μαύρη σκάλα, που θα μπορούσε να οδηγεί στον ουρανό, καταλήγει στον γκρεμό και η βαρύτητα παρασύρει και η επανάληψη γίνεται τελετουργία.
Η μουσική δεν συνοδεύει, προκαλεί την πτώση. Κάπου ανάμεσα στο ιερό και το καθημερινό, στο εύθραυστο και στο τελετουργικό, δημιουργεί χώρο και βάρος, ενώ ο χρόνος κυλά σε κύκλους σαν τα σώματα που πέφτουν ξανά και ξανά. Κάθε σώμα που χτυπά στο έδαφος είναι μια μνήμη που σπάει, ένας έρωτας που αποσυντίθεται. Δεν υπάρχει λύτρωση· μόνο η ωμή αλήθεια της πτώσης.
Το λιμπρέτο επαναλαμβάνει λέξεις που διαπερνούν το κορμί· «ο χτύπος αυτός σημαίνει θάνατο», «η αγάπη είναι αργή, αργή, κι όταν φτάνει δεν μιλά». Νιώθεις δάκρυα να κυλούν βουβά, σαν να κάνει το σώμα σου ενός λεπτού σιγή για όλα τα ρεκβιεμ των ζωών μας. Η εμπειρία δεν περιορίζεται στο προσωπικό· αγγίζει πόνους κοινωνιών, λαών, μνήμες από το παρελθόν, αλλά και το σήμερα.
Το «Ρέκβιεμ για το τέλος του έρωτα» δεν είναι για εύκολη κατανάλωση. Δεν μιλάς για το αν σου άρεσε ή όχι· μιλάς για το πώς αντιμετωπίζεις τις απώλειες σου. Ο έρωτας τελειώνει όχι επειδή αποτυγχάνει, αλλά επειδή υπήρξε. Και αυτό το ρέκβιεμ υπερασπίζεται το δικαίωμα να πέφτουμε, να θρηνούμε, να ζούμε την επανάληψη του πόνου.
Αρνούμαι τον έρωτα ως ροζ αφήγημα, αρνούμαι τα μνημόσυνα· παραμένω στον ορίζοντα με τις ανατολές του ήλιου, αποδεχόμενη τον πόνο, το πένθος και την σκάλα που οδηγεί ψηλά μόνο για να διαπιστώσω πόσο μακριά πέφτει το έδαφος. Και όταν το σώμα πέφτει, είθε να πέφτει αληθινά, σ’ έναν κόσμο γεμάτο προσποίηση. Ο έρωτας δεν πεθαίνει ποτέ· η πτώση του πονεί και η επανάληψη λυτρώνει.
info παράστασης
Το Ρέκβιεμ για το τέλος του έρωτα, ένα έργο που σημάδεψε την καλλιτεχνική δημιουργία της δεκαετίας του 1990, έρχεται για δώδεκα μοναδικές παραστάσεις στις 24, 25, 27, 28, 29 και 30 Ιανουαρίου 2026 στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο ΚΠΙΣΝ.
Ο διεθνής Έλληνας μαέστρος Θεόδωρος Κουρεντζής θα διευθύνει τους σολίστ μουσικούς της Ορχήστρας της ΕΛΣ, το χορωδιακό σύνολο MEIZON Ensemble και τις υψιφώνους Ντιάνα Νοσίρεβα και Ξένια Ντορόντοβα.
