Γράφει η Ανδριανή Βουβάκη
Ο «Κίτρινος Φάκελος» αποτελεί ένα από τα έργα στα οποία ο Μ. Καραγάτσης αναδεικνύει με ιδιαίτερη επιτυχία την ικανότητά του να μετατρέπει μια φαινομενικά απλή ιστορία σε αφορμή για ουσιαστικό προβληματισμό γύρω από τον άνθρωπο και τις επιλογές του. Η αφήγηση δεν στηρίζεται μόνο στην αγωνία που γεννούν οι αποκαλύψεις της πλοκής, αλλά κυρίως στον τρόπο με τον οποίο αυτές μεταβάλλουν σταδιακά την εικόνα που σχηματίζει ο αναγνώστης για τα πρόσωπα και τα γεγονότα. Έτσι, κάθε εξέλιξη αποκτά μεγαλύτερη σημασία, καθώς δεν φωτίζει μόνο όσα συνέβησαν, αλλά και τους λόγους που οδήγησαν σε αυτά.
Ο κίτρινος φάκελος λειτουργεί ως σημείο αναφοράς της αφήγησης και ταυτόχρονα ως σύμβολο της δύναμης που διαθέτει η αλήθεια, ακόμη και όταν παραμένει για χρόνια κρυμμένη. Ο συγγραφέας καταδεικνύει ότι το παρελθόν δεν παύει ποτέ να ασκεί επιρροή στο παρόν και ότι οι ανθρώπινες πράξεις αφήνουν αποτυπώματα τα οποία, αργά ή γρήγορα, επανέρχονται στη ζωή των προσώπων. Η αποκάλυψη δεν παρουσιάζεται ως ένα εντυπωσιακό εύρημα, αλλά ως φυσική κατάληξη μιας προσεκτικά οργανωμένης αφηγηματικής πορείας.
Εκεί όπου ο Καραγάτσης ξεχωρίζει περισσότερο είναι στην απόδοση της ανθρώπινης ψυχολογίας. Οι ήρωές του δεν είναι πρότυπα αρετής ούτε προσωποποιήσεις της κακίας· είναι άνθρωποι που αμφιταλαντεύονται, παρασύρονται από τις επιθυμίες τους, συγκρούονται με τις αρχές τους και συχνά έρχονται αντιμέτωποι με τις συνέπειες των αποφάσεών τους. Αυτή η πολυπλοκότητα τους καθιστά πειστικούς και επιτρέπει στον αναγνώστη να τους προσεγγίσει με κατανόηση, ακόμη και όταν διαφωνεί με τις επιλογές τους.
Εξίσου ουσιαστική είναι η παρουσία της κοινωνίας μέσα στο έργο. Οι σχέσεις, οι φιλοδοξίες και οι κοινωνικές προσδοκίες δεν λειτουργούν απλώς ως φόντο της ιστορίας, αλλά επηρεάζουν καθοριστικά τη συμπεριφορά των προσώπων. Ο συγγραφέας παρατηρεί με οξυδέρκεια τον κόσμο γύρω του και αποτυπώνει μια πραγματικότητα στην οποία η δημόσια εικόνα συχνά συγκρούεται με την ιδιωτική πραγματικότητα.
Η γλώσσα του έργου υπηρετεί απόλυτα την αφηγηματική πρόθεση του δημιουργού. Ο λόγος είναι ζωντανός και ακριβής, οι διάλογοι αποδίδονται με φυσικότητα και οι περιγραφές ενισχύουν την ατμόσφαιρα χωρίς να επιβραδύνουν τον ρυθμό της αφήγησης. Το αποτέλεσμα είναι ένα μυθιστόρημα που διαβάζεται με αμείωτο ενδιαφέρον και διατηρεί αδιάσπαστη την ισορροπία ανάμεσα στη δράση και τον εσωτερικό κόσμο των ηρώων.
Η μεγαλύτερη αξία του «Κίτρινου Φακέλου» βρίσκεται στο γεγονός ότι δεν επιδιώκει απλώς να αφηγηθεί μια συναρπαστική ιστορία. Ο Καραγάτσης αξιοποιεί την πλοκή για να θέσει διαχρονικά ερωτήματα σχετικά με την ευθύνη,
την αλήθεια, τη μνήμη και τις συνέπειες των ανθρώπινων επιλογών. Γι’ αυτό το έργο εξακολουθεί να διατηρεί τη δύναμή του και σήμερα, προσφέροντας στον αναγνώστη όχι μόνο αναγνωστική απόλαυση, αλλά και ουσιαστική αφορμή για σκέψη.
