Ρεπορτάζ: Ζέτα Τζιώτη
Κάτω από τον μεσογειακό ήλιο
Καθώς διασχίζεις τα γρανάζια ενός ήπιου δρόμου 15 χλμ βόρεια της πόλης Aix‑en‑Provence, μπαίνεις σε έναν κόσμο όπου η φύση, η τέχνη και η οινοποιία συνυπάρχουν. Εκεί, στον λόφο του Le Puy‑Sainte‑Réparade, το Château La Coste έκτεινε το όραμά του: αμπελώνες οργανικής καλλιέργειας, δρομολόγια γλυκά μέσα σε ελαιώνες, πεύκα και κέδρους, και έργα τέχνης που αναδύονται απρόσμενα στο τοπίο.
Η μεταμόρφωση μιας οινικής επαύλης
Η ιστορία του κτήματος πάει πίσω στους αιώνες — με αμπέλια που καλλιεργούνται στην περιοχή ήδη από την ρωμαϊκή εποχή. Το 2002, ο Ιρλανδός επενδυτής και συλλέκτης τέχνης Paddy McKillen (γνωστός και ως Patrick McKillen) αποφάσισε να το αποκτήσει και να το μεταμορφώσει.
Κεντρική ιδέα του ήταν να ενσωματώσει στο ίδιο τοπίο τρεις βασικούς άξονες: τη γη και την καλλιέργεια του αμπελιού, τη σύγχρονη τέχνη και την αρχιτεκτονική ευρωπαϊκού επιπέδου.
Τέχνη & αρχιτεκτονική ανάμεσα στις κληματόφυτες γραμμές
Μόλις ανοίξεις την πόρτα του κτήματος — ή μάλλον, προχωρήσεις από τους χαρακτηριστικούς δύο τοίχους που σχεδίασε ο Tadao Ando — εισέρχεσαι σε έναν λαβύρινθο όπου έργα μεγάλων ονομάτων της σύγχρονης τέχνης «φυτεύονται» ανάμεσα σε αμπέλια και ελαιώνες.
Κτίρια-έργα από τους Jean Nouvel (οινοποίηση), Frank Gehry (πνευματική/μουσική αίθουσα), Richard Rogers και Oscar Niemeyer (εκθεσιακοί χώροι) χαρίζουν στο χώρο μια αισθητική που δεν θυμίζει τυπικό οινοποιείο.
Και τα έργα της εγκατάστασης είναι εξίσου εντυπωσιακά: π.χ. η τεράστια υψωμένη αράχνη της Louise Bourgeois καθώς και πολλές άλλες, διάσπαρτες ανάμεσα στο φυσικό τοπίο.
Οινοποίηση με συνείδηση
Με την είσοδό του στο νέο millennium, το Château La Coste δεν περιορίστηκε στην αισθητική – επένδυσε στην ουσία. Το 2009, το κτήμα απέκτησε πιστοποίηση βιολογικής καλλιέργειας. Αργότερα, η μετάβαση στη βιοδυναμική καλλιέργεια αποτέλεσε το επόμενο βήμα.
Πέραν των αριθμών και των πιστοποιήσεων, η φιλοσοφία είναι σαφής: η γη, το κλίμα, η αρχιτεκτονική, η τέχνη και η γεύση λειτουργούν σε αρμονία — όχι ως αθροιστικά στοιχεία, αλλά ως ενιαίο σύνολο.
Η εμπειρία του επισκέπτη
Το επισκέπτης του Château La Coste δεν απλώς επισκέπτεται έναν αμπελώνα — κάνει μια περιήγηση: ανάμεσα σε μονοπάτια τέχνης, γευσιγνωσίες κρασιών, εστιατόρια υψηλής γαστρονομίας, και πολυτελές κατάλυμα.
Τα εστιατόρια, το ξενοδοχείο (Villa La Coste) και οι χώροι επίδειξης σχεδιάστηκαν ώστε να ενισχύουν την αίσθηση ότι «το τοπίο είναι η γκαλερί».
Μια νέα μεγάλη έκθεση — και η συνέχεια
Το 2024 το Château La Coste προχωρά σε μια ακόμη τολμηρή πρωτοβουλία: η έκθεση του Damien Hirst με τίτλο “The Light That Shines” θα καταλάβει όλο το κτήμα — για πρώτη φορά στην ιστορία του, καλλιτέχνης «καταλαμβάνει» την έκταση εμπεριέχοντας τα πέντε εκθεσιακά του περίπτερα.
Αυτό το γεγονός δεν είναι απλώς καλλιτεχνική εμπειρία — είναι ένδειξη της στρατηγικής που έχει επιλέξει ο ιδιοκτήτης: να κρατά τον τόπο σε συνεχή δημιουργική κίνηση, να προκαλεί τους θεσμούς αλλά και τον επισκέπτη.
Φιλοσοφία και προοπτική
Ο McKillen και η ομάδα του έχουν επιλέξει να μη θεωρούν το Château La Coste ως «απλώς» παραγωγό κρασιού – το βλέπουν ως «χώρο εμπειρίας». Αυτό το στοιχείο, όπου η γη, το κρασί, η τέχνη και η φιλοξενία συνδυάζονται, δημιουργεί μια βαθύτερη αφήγηση: η ποιοτική ζωή, η ησυχία, η αισθητική επαφή με τον τόπο.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα;
Για εμάς, που αγαπάμε το ελληνικό κρασί και την τέχνη, το Château La Coste αποτελεί ένα σημείο αναφοράς: δείχνει πως ένας αμπελώνας μπορεί να είναι πολύ περισσότερο από καλλιέργεια — μπορεί να είναι πολιτισμός. Μπορεί να εμπνέει, να εκπαιδεύει, να προκαλεί και να προσφέρει.
